Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
свежы, -ая, -ае.
1. Які не страціў сваіх натуральных якасцей. Свежае мяса. Свежае малако. Свежы сыр. // Толькі што прыгатаваны (пра ежу, напіткі). І адкуль на стале тваім Бохан свежага хлеба пахучы. ← Рыгор Барадулін. [Бацька:] — Ці не час нам падсілкавацца? Давай свежага чайку заварым. ← Георгій Шыловіч. // Такі, якога не закранула апрацоўка (вэнджанне, саленне, кансерваванне і пад.); які застаўся ў натуральным выглядзе. У каго толькі ўзыходзяць, а ў яго, у Нічыпара Кавалёнка, як звалі бацьку, ужо свежыя агуркі. ← Павел Кавалёў. Першыя сотні кілаграмаў свежых грыбоў былі адпраўлены на прадпрыемствы.. Мінска. ← газета «Звязда». // Толькі што, нядаўна зрэзаны, сарваны (пра расліны, плады). Зноў мы слаўна пагуляем, Свежых ягад назбіраем. ← Якуб Колас. На грэблю кожную вясну накідвалі рознага ламачча, свежага яловага і хваёвага галля, а найбольш зыбкія мясціны высцілалі жэрдзем. ← Ігнат Дуброўскі. // Нядаўна або толькі што зроблены, падрыхтаваны, атрыманы. Свежыя стагі. ▪ Ды прайшла па золкіх росах На сінім досвітку чуць свет, Дзе пахнуць свежыя пракосы, пакінуўшы мне босы след. ← Васіль Матэвушаў. Сцены ў пакоі былі зроблены са свежых дошак, шчыліны паміж імі свяціліся. ← Аляксей Карпюк.
2. Такі, які не быў у карыстанні, ва ўжыванні. Асцярожна, каб лішне не прымаць свежую пасцель, Усцін Тарасавіч прысеў на краёк свайго ложка. ← Аркадзь Марціновіч. Кузьма сеў на кучу свежай саломы, з якой ва ўсе бакі пырснулі маленькія конікі, і задумаўся. ← Ігнат Дуброўскі. / Пра новае і чыстае адзенне, бялізну. Свежая прасціна. ▪ Трафім Зіновіч падшыў да сваёй салдацкай гімнасцёркі свежы каўнерык. ← Іван Кірэйчык.
3. Чысты, нічым не забруджаны, які часта абнаўляецца (пра ваду, паветра). Дзеці слухаюць сваю настаўніцу і старанна наліваюць градкі свежай, прынесенай з калодзежа, вадзіцай. ← Ілары Барашка. Грудзі яго [Мацуты] з палёгкай удыхалі свежае, халоднае паветра. ← Віталі Вольскі.
4. Халаднаватыя досыць халодны. З поля дзьмула свежым халадком, прабірала вільгаццю. ← Цішка Гартны. Раніца была свежая, і буйная раса шчыпала босыя ногі. ← Аркадзь Чарнышэвіч. Па дварэ быў вецер — дзьмуў на ганак — сухі, свежы, аж холадна стала ў грудзі. ← Іван Пташнікаў.
5. Які не страціў сваёй сілы, бляску, яркасці ці натуральная афарбоўкі. Ён [трамвай] бяжыць з вясёлымі Званкамі, Афарбоўкай свежай зіхаціць. ← Пятрусь Броўка. Доўгі кароўнік,.. бялеўся новымі сасновымі сценамі, чырванеўся свежай чарапіцай. ← Алесь Якімовіч. // Ярка-зялёны, малады (пра траву, дрэвы і пад.). Свежая трава. ▪ Свежай зелянінай.. разгарнуліся вузкія палоскі аўса. ← Змітрок Бядуля. Яшчэ дацвіталі сады, і дужа яркай была зелень свежага лісця на маладых бярозах. ← Міхась Машара. // пераноснае значэнне Выразны, ясны, незабыты. Усе дзяліліся свежымі ўражаннямі, усе апавядалі адзін аднаму пра новыя цікавыя падзеі. ← Міхась Зарэцкі. Прарасло жалеза Вострымі шыпамі, Будзе вечна свежай Аб салдаце памяць. ← Васіль Вітка.
6. Здаровы, поўны сіл, энергіі, запалу (пра чалавека). Якія.. [Богуш і Цымбал] здаровыя і свежыя, нібы прынеслі з сабою другі свет. ← Янка Скрыган. Быў.. [Адам] спакойны, свежы і, лёгкі. Мо ад вады, мо ад цішыні і сонца. ← Міхась Вышынскі. // Які выражае такі стан, сведчыць пра яго. Смяялася кожная рыса.. [Дашынага] твару: свежыя паўнаватыя вусны, роўненькія, адзін у адзін, зубы. ← Алена Васілевіч. Свежы румянец на твары прадвяшчаў поўнае выздараўленне. ← Павел Кавалёў. // Звонкі, чысты (пра голас, смех і пад.). Голас у яе [Ядвісі] быў малады, свежы, сакавіты. ← Якуб Колас.
7. Не стомлены, не знясілены. Праціўнік пад вечар з яшчэ большай ярасцю кінуўся ў атаку. У бой уступілі свежыя часці. ← Ілья Гурскі. // пераноснае значэнне Адноўлены, абноўлены (сном, адпачынкам). Узяцца за справу са свежымі сіламі. ▪ Рыгор прачнуўся бадзёрым, свежым. ← Цішка Гартны.
8. Які нядаўна або толькі што з'явіўся, узнік; новы. Свежы след. Свежая рана. Свежы нумар газеты. ▪ Яшчэ пяскі магілы свежай Пад сонцам Крыма не цвілі... ← Паўлюк Трус. За школаю едкім, удушлівым гарам пахла свежае пажарышча, і ў тонкай сасне маладою цягучаю смалою заплываў незаржавелы асколак ад бомбы. ← Вячаслаў Адамчык. // Які ўпершыню з'явіўся дзе-н.; чужы, дагэтуль тут невядомы. А вось свежы чалавек — той абавязкова спыніцца, каб паглядзець на дзве вуліцы [вёскі] ў садах. ← Мікола Ракітны. Увага мужчын была сканцэнтравапа на паспеўшых прыехаць у час — па свята — Міхала і Васіля, свежых людзей. ← Алена Васілевіч. // Які пакуль нікому невядомы; самы новы, апошні. Свежыя навіны. ▪ [Вадзім Іванавіч:] — Добра, што вы заўтра выступіце. Свежае слова пра Маскву нам цяпер патрэбна як паветра. Гэта вельмі важна зараз... перад баямі. ← А. Дзенісевіч. У дзядзькі ўжо некалькі сшыткаў, у якіх ён запісвае казкі і песні, прыказкі, прымаўкі, свежыя словы, свае ўражанні і думкі. ← Янка Брыль. // пераноснае значэнне Які ўпершыню сфармуляваны, выказаны, выкарыстаны; арыгінальны. Свежая думка. Свежая рыфма. ▪ Няма вычарпаных вершаваных форм і няма памераў, якія можна было б выкінуць як старызну: яны кожны раз становяцца свежымі, калі да іх дакранаецца сапраўдны талент. ← часопіс «Маладосць».
•••
Глянуць свежым вокам гл. глянуць.
На свежае вока гл. вока.
На свежую галаву гл. галава.
Па свежых слядах гл. след.
Свежае вока гл. вока.
Свежая капейка гл. капейка.