Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
бачыць, -чу, -чыш, -чыць; незакончанае трыванне
1. каго-што. Успрымаць зрокам. А Аленка бачыла Сцёпку. Стаяла ў хаце каля акна і бачыла, як Сцёпка прайшоў па вуліцы. ← Якуб Колас.
2. Сустракаць каго-, што-н. [Люба:] — Таварыша Іванчанку дзе мне тут бачыць? ← Алесь Кучар. [Лабановіч:] — Ну, а вось ты, бабка, дзякаваць богу, трошкі пажыла-такі, а скажы ж мне, ці бачыла ты хоць раз начыстую сілу? ← Якуб Колас. // Трапляцца на вочы, сустракаць у жыцці. А сосны! Сосен ты такіх не бачыў, дружа любы! ← Юрась Свірка.
3. Уяўляць у думках. У нас у жылах творчы сок, Мы ўперад на стагоддзі бачым. ← Юлі Таўбін. Лесавод у думках бачыць перад сабой магутны лес з лістоўніц, дзе кожнае дрэва — волат. ← Уладзімір Мяжэвіч.
4. каго-што і чаго. Звяртаць увагу, заўважаць. На.. схуднелых бледных тварах [хлапцоў] можна было бачыць сляды глыбокіх чалавечых пакут. ← газета «Літаратура і мастацтва». [Пніцкі:] — Мы не прывыклі да акуратнасці. Мы яе, сказаць, ніколі і не мелі.. У нас часта пад нагамі прападае, а мы не бачым гэтага. ← Кузьма Чорны.
5. без дапаўнення Валодаць пачуццём зроку. [Вася:] — Паступова да мяне вярнулася здольнасць бачыць. ← Іван Шамякін.
6. што і з дадан. сказам. Усведамляць, разумець, адчуваць. Костусь бачыў, што праўду кажа Іллюк. ← Кузьма Чорны. // Знаёміцца з кім-, чым-н., асабіста набыўшы дзе-н. І Волгу бачыў я і Дон, багата рэк сібірскіх бачыў. ← Уладзімір Дубоўка. // Перажываць, зазнаваць, адчуваць на сабе. [Дзед:] — Добра табе [Міколку] так разважаць, калі ты ўсяго старога жыцця не бачыў. ← Міхась Лынькоў. [Лясніцкі] ніколі да гэтага не бачыў вайны. ← Іван Шамякін. Ніколі ў жыцці нічыёй Не бачыла ласкі дзяўчынка. ← Марк Смагаровіч. // Карыстацца, мець, валодаць. А цяпер, калі за гэту справу ўзяўся Рыгор і камсамольская ячэйка — не бачыць Грамабою гэтай зямлі. ← Кандрат Крапіва.
7. каго-што. Выяўляць у кім-, чым-н. каго-, што-н. [Крушынскі:] — Цяпер бачу ў вас [Іван Мацвеевіч] свайго старога прыяцеля. ← Змітрок Бядуля. Я чытаў і быў рад,.. што ў гэтым мужыку бацька бачыць самога сябе. ← Янка Скрыган. З гэтага моманту Валя пачала бачыць у Любе не тое, што бачыла раней. ← Кузьма Чорны. // Знаходзіць, успрымаць. Лічачы сябе пакрыўджаная. [Лёдзя] ва ўсім бачыла крыўднае для сябе, а ў кожным свайго крыўдзіцеля. ← Уладзімір Карпаў. Хтось бачыць музыку ў сасне, А хтосьці — новае карыта. ← Аляксей Пысін.
8. што. размоўнае слова Мець, атрымліваць. Што мы ад яго бачым — адны непрыемнасці.
9. у знач. пабочнае слова Падкрэслівае якую-н. акалічнасць, які-н. факт. [Пракурор:] — Ім, бачыце, цесна, ім мала Прастору, нямецкай зямлі. ← Якуб Колас. [Маёр:] — У нас тут, бачыце, чарніц вельмі многа. ← Янка Брыль.
•••
Бачыць (навылёт) навылет, бачыць наскрозь — вельмі добра ведаць каго-н.
Бачыць не магу (не можа) — ненавідзець, не пераносіць, не цярпець каго-н.
Бачыць (на тры аршыны, на тры сажні) пад зямлёю — вызначацца праніклівасцю.
Бачыць саву смаляную — нічога не бачыць.
Бачыш ты! — пры выказванні здзіўлення.
Бог бачыць гл. бог.
Вось бачыш (бачыце)! — гаворыцца для пацвярджэння правільнасці чыіх-н. слоў, вывадаў; ужываецца пры выказванні папроку і інш.
Вочы б мае не бачылі гл. вока.
Дай бог чутае бачыць гл. бог.
Далей свайго носа не бачыць — не бачыць таго, што робіцца навокал.
Дзе ты бачыў, дзе вы бачылі — ніколі, нізашто.
За дрэвамі не бачыць лесу — за чым-н. дробным не заўважаць значнага, вялікага.
Зроду не бачыць — ніколі не бачыць каго-, чаго-н.
І бачыць не бачыў — поўнае адмаўленне ад чаго-небудзь.
Каб (мае) вочы не бачылі гл. вока.
Каб жа чутае бачыць — каб здзейснілася тое, што паабяцана.
Каго я бачу! — ужываецца пры выказванні здзіўлення, радасці ад сустрэчы з кім-н.
На свае (уласныя) вочы бачыць — быць сведкам чаго-н.
Не бачыць прасвету — быць вельмі занятым справамі, працай; доўгі час пакутаваць ад чаго-н.
Не бачыць у вочы каго — зусім не бачыць.
Не бачыць, як сваіх вушэй — не быць таму, чаго хто-н. жадае.
Па вачах бачыць — даведвацца аб унутраным стане, учынках каго-н. па абліччы, па выразе твару.
Рад бачыць (вас) — форма ветлівага звароту пры сустрэчы са знаёмымі.
Свет не бачыў — надзвычай, незвычайна.
Свету белага (божага) не бачыць — быць вельмі занятым.
Спаць і курэй бачыць гл. спаць.
Толькі і бачылі — пра раптоўнае бясследнае знікненне каго-н.
У вочы не бачыць — а) не сустракаць каго-, чаго-н.; б) не мець чаго-н.
Як бачыш — а) хутка, скора. Конь добры, як бачыш заехалі; б) як пацвярджэнне пры адказе — так, але.