Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
па́даць, -аю, -аеш, -ае; незакончанае трыванне
1. Валіцца, ляцець зверху ўніз пад уздзеяннем сілы цяжару. За платамі ў садах падалі спелыя яблыкі. ← Кузьма Чорны. // Ісці (пра снег, град, дождж). Снег пайшоў спарней. Ён падаў ужо буйнымі сняжынкамі, кружыўся, паволі апускаючыся на дол. ← Лідзія Арабей. // Ствараць уражанне падаючага (аб зорках). Толькі ноч пастав, — І ўзрываюцца, падаюць зоры. ← Максім Танк.
2. Валіцца на зямлю, трацячы апору, раўнавагу. Дзед выпускае маю руку і старчма падае на брук... ← Алена Васілевіч. Цімошка адчуў, што падае, і ўхапіўся за плот. ← Васіль Хомчанка. // Апускацца на што-н., кідацца. Падаць на пасцель. Падаць на калені. ▪ [Мішка] цяжка падае на сані і крычыць «гані!» ← Янка Брыль. // Ляцець уніз (пра птушак). Белыя птушкі ўзлятаюць над морам і строма падаюць уніз. ← Эдуард Самуйлёнак. Відно толькі, як то ўзлятаюць, то зноў падаюць у траву птушкі, як выгінаецца, хвалюецца на полі жыта... ← Барыс Сачанка. // Валіцца пад напорам, пад цяжарам чаго-н. Знадворку нехта моцна грукае ў дзверы. Праз хвіліну дзверы падаюць. ← Алесь Якімовіч. // Валіцца ад старасці, недагляду. Дрэвы растуць, імкнуцца да сонца, дасягаюць нябачаных памераў, старэюць, падаюць і трухлеюць. ← Віталі Вольскі.
3. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Ліцца, сцякаць зверху. Па крутых спадах імчыць ледніковы паток.., з грымотным гулам падае з абрываў у прадонні. ← Эдуард Самуйлёнак. У ціхую ноч даходзіў сюды млынавы грукат і чутно было, як падае вада на колы. ← Кузьма Чорны.
4. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Апускацца, звешвацца адным канцом. Пасма светлых валасоў падала на лоб, і.. [Заранік] часта адкідваў яе рукой назад. ← Тарас Хадкевіч. // Апускацца, звісаць (аб адзенні). Складкі спадніцы падаюць прыгожа.
5. Класціся на каго-, што-н., пакрываць сабою каго-, што-н. (пра святло, цень). Падае цень ад дрэва. ▪ Праз невялікае акно, што выходзіла ў сад, падала святло на падлогу. ← Алесь Пальчэўскі. Сонца стаяла ў зеніце, і яго прамяні падалі проста на .. непакрытыя галовы. ← Іван Шамякін. // пераноснае значэнне Распаўсюджвацца, пашырацца на каго-, што-н. Лясы тулілі неспакойных людзей, на якіх падала панская няласка і паліцэйская помста. ← Якуб Колас. Не раз цень падазронасці падаў на Ігнатаву хату-прысценак. ← Павел Кавалёў. // Апускацца на каго-, што-н. (пра ўдары). Удары падалі Дзям'яну проста на спіну, а ён ішоў... ← Піліп Пестрак.
6. Прыходзіцца на якое-н. месца (аб націску ў слове). У адных дзеяслоўных назоўніках націск падае на другі склад ад канца слова, а ў другіх — на трэці. ← П. Юргелевіч. Суфікс -ок(-ёк) ужываецца толькі тады, калі на яго падае націск. ← Граматыка беларускай мовы (1962, 1966).
7. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Памяншацца ў сіле, аб'ёме, велічыні і пад.; рабіцца слабейшым, радзейшым. Тэмпература падае. Пульс падае. ▪ — Вада [у Прыпяці] падае. Падае на два сантыметры ў дзень. ← Мікола Ракітны. Танакаў пераводзіць машыну на зніжэнне. Хутка падае вышыня. ← часопіс «Маладосць». // Паказваць на паніжэнне ціску, тэмпературы і пад. Ртуць у тэрмометры падала ніжэй і ніжэй. ← Барыс Мікуліч.
8. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Паніжацца, змяншацца. Урадлівасць глебы падае. Цэны падаюць. ▪ Зіма ў той год выдалася халодная, цяжкая. Не хапала кармоў. Падалі надоі. ← Уладзімір Дадзіёмаў. // Паніжацца ў вартасці (пра цэнныя паперы, валюту і пад.). Трывогу, трывогу б'е бізнесмен, Усюды на біржах падаюць акцыі. ← Васіль Вітка.
9. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Рабіцца слабейшым, горшым. Дысцыпліна падае. // пераноснае значэнне Рабіцца кепскім, псавацца (аб настроі). Настрой падае.
10. Гінуць, паміраць (аб людзях). Хоць і падаў хто — адразу сцягі-крылы За плячыма падымаліся ў жывых. ← Аркадзь Куляшоў.
11. на каго-што. размоўнае слова Прыпадаць, прыходзіцца. Выключная большасць разводаў падае на шлюбы маладых людзей. ← часопіс «Маладосць».
12. пераноснае значэнне размоўнае слова Бегаць, насіцца. Сабака цэлы дзень падаў па лесе.
13. пераноснае значэнне размоўнае слова Вельмі старацца. Чаго ж так надта выдыгацца? За што так падаць, так старацца? ← Якуб Колас.
14. пераноснае значэнне размоўнае слова Вельмі хацець чаго-н., ганяцца за чым-н. Падаць за ўборамі. ▪ Усе навакольныя аж падалі за гэтай зямлёй. ← Кузьма Чорны.
15. пераноснае значэнне; за кім. размоўнае слова Вельмі любіць каго-н. Маці падае за сынам. // Заляцацца да каго-н., кахаць каго-н. — Напэўна гэта і ёсць тая краля, за якою так падаюць усе хатовіцкія кавалеры, — падумаў Лабановіч. ← Якуб Колас.
•••
Падаць духам — траціць упэўненасць, бадзёрасць; адчайвацца.
Падаць з ног — тое, што і валіцца з ног (гл. валіцца).
Падаць з рук — тое, што і валіцца з рук (гл. валіцца).
пада́ць, -да́м, -дасі́, -да́сць; -дадзі́м, -дасце́, -даду́ць; прошлы час пада́ў, -ла́, -ло́; закончанае трыванне, каго-што.
1. Даць, падносячы, аказваючы паслугу. Падаць кнігу. Падаць рэчы. ▪ Сямён падаў .. [Булаю] некалькі разцоў. ← Уладзімір Шыцік. // Аддаць, паднёсшы. Мікалай узяў ад мужчын грошы і падаў касіру. ← Алесь Пальчэўскі.
2. і з інфінітыў Прынесці, паставіць на стол (пра ежу, пітво). Падаць абед. Падаць каву. ▪ Люба падала на стол снедаць. ← Кузьма Чорны. // Паднесці як пачастунак. Трэці [салдат] — самы малады — Кажа: — Старшын[а], Сніў я: чарку падала Мне дачка твая... ← Максім Танк.
3. каму. Даць як міласціну. Падаць жабраку. ▪ Маці зрабіла ўсё, што магла: яна падала.. [палонным] акрайчык хлеба. ← Янка Брыль.
4. Даставіць на патрэбнае месца для пасадкі або пагрузкі. Падаць вагоны. ▪ Шафёр развярнуўся і заднім ходам падаў машыну да самых дзвярэй. ← Алесь Пальчэўскі.
5. і без дапаўнення Звярнуцца куды-н. з просьбай; прадставіць у пісьмовай форме. Падаць у суд. Падаць дакументы. ▪ Салаўёў падаў заяву ў завочны тэхнікум. ← Уладзімір Шахавец.
6. размоўнае слова Штурхнуць, пасунуць што-н. Падаць шафу ўлева. ▪ [Яўхім] ляніва падаў плячом дзверы ў сенцы. ← Іван Мележ.
7. загадны лад падай, падайце або ў інфінітыў падаць. Даць, аддаць, прывесці, прынесці і г. д. Падаць сюды гэтыя рэчы! ▪ — Дзе.. [ураднік]! — крыкнуў Янка, азіраючы вуліцу: — падайце мне яго сюды! ← Якуб Колас.
8. З многімі назоўнікамі ўтварае спалучэнні са значэннем таго ці іншага дзеяння ў залежнасці ад сэнсу назоўніка. Падпусціўшы.. [палякаў] на блізкую адлегласць, дзед Талаш падаў каманду. ← Якуб Колас. Разведчыкі пад голас птушкі падалі сігнал, але ніхто ім не адказаў. ← Рыгор Няхай.
9. і без дапаўнення У спартыўных гульнях з мячом, шайбай і пад. — увесці ў гульню.
10. і без дапаўнення Сказаць, паддаваць што-н. Падаць рэпліку. Падаць слова. Падаць думку. ▪ — Паспееш, — падаў Лазар і адвярнуўся да кампаніі. ← Цішка Гартны.
11. Паказаць, вывесці (у мастацтве, літаратуры). Просты вясковы пейзаж .. [Міхась Сяўрук] умее падаць неяк велічна, нечакана, у будзённым, звычайным выяўляе паэзію жыцця, яго хараство. ← В. Шматаў. // Расказаць, сказаць аб чым-н. Падаць факты. ▪ Яркі малюнак гаспадарання польскай ваеншчыны падаў Мартын Рыль і яго дружына. ← Якуб Колас.
•••
Не падаць (не паказаць) віду (выгляду) — нічым не выявіць, не паказаць сваіх думак, пачуццяў, намераў і пад.
Падаць (даць) вестку — паведаміць пра сябе.
Падаць голас — а) абазвацца, выгукнуць што-н., паказваючы на сваю прысутнасць; б) выказацца пра каго-, што-н.; в) прагаласаваць на выбарах за каго-н.
Падаць прыклад — паслужыць, стаць прыкладам для іншых.
Падаць (працягнуць) руку дапамогі каму — памагчы каму-н.
Рукой падаць — вельмі блізка, побач.