Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
падняцца, -німуся, -німешся, -німецца і падымуся, падымешся, паднімецца; прошлы час падняўся, -нялася, -нялося; загадны лад падніміся і падыміся; закончанае трыванне
1. Перамясціцца куды-н. уверх; узысці. [Хмара] моўчкі вылез з машыны, моўчкі падняўся на ліфце і прайшоў у свой нумар. ← Алена Васілевіч. Спачатку мы паблукалі каля волатаў-таросаў, а потым нам захацелася падняцца на сопку. ← Ядвіга Бяганская. // Праплыць нейкую адлегласць супраць цячэння. Падняцца ўверх па Дняпры.
2. Прыняць больш высокае становішча, прыпадняцца ўверх. Дзіцячая рука сутаргава паднялася і.. кранулася рудой шчаціністай шчакі салдата. ← Міхась Лынькоў. Кіра падбегла да.. [Арыны], абвіла шыю рукамі, паднялася на пальчыкі і пацалавала ў шчаку. ← Уладзімір Карпаў. // Перамясціцца ўверх, адкрываючы доступ для каго-, чаго-н. Шлагбаум падняўся. ▪ Зноў паднялася заслона, зноў, затаіўшы дух, усе сачылі за тым, што тварылася перад імі. ← Алесь Пальчэўскі. // пераноснае значэнне Дасягнуць больш высокага грамадскага становішча. Падняцца па службовай лесвіцы.
3. з'явіцца над гарызонтам, узысці. Было яшчэ рана, сонца толькі паднялося над лесам. ← Васіль Хомчанка. Над полем падняўся вялікі чырвоны месяц. ← Сяргей Грахоўскі. // Узвышша над чым-н., стаць відным на фоне чаго-н. Раптам над мураванай агароджай, якой абнесен сад, падняліся дзве бялявыя галавы. ← Вісарыён Гарбук. // Распаўсюдзіцца над чым-н., вышэй чаго-н. (пра дым, туман і пад.). За рэчкаю, у лузе, падняўся туман. ← Іван Шамякін. Над Сумлічамі падняўся слуп агню і дыму. ← Кузьма Чорны.
4. Устаць на ногі. Рыгор падняўся і стаў у акне вагона. ← Цішка Гартны. Грузны шасцідзесяцігадовы генерал падняўся з дарагога скуранога крэсла і, цяжка адсопваючыся, прайшоўся па кабінеце. ← Алесь Якімовіч. // Прачнуўшыся, устаць з пасцелі. Зранку.. [Волька] старалася раней падняцца, з апаскаю глядзела на яго пасцель і скоранька адзявалася, пакуль .. [Уладзімір] не прачнуўся. ← Янка Скрыган. // пераноснае значэнне размоўнае слова Паправіўшыся пасля хваробы, пачаць хадзіць, рухацца. Прыход Зарубы, фельчара, памог Падняцца Януку. Цяпер ён мог, Хоць і трымаючыся за сцяну, 3 смалярні выйсці. ← Максім Танк.
5. Устаўшы, рушыць з месца. Ваня радасна падняўся насустрач [гаспадару], нібы забыўшыся на сціпласць, працягнуў рукі. ← Аляксей Кулакоўскі. Пад шчыльнай завесай агню партызаны падняліся ў атаку. ← Іван Навуменка. // Узляцець. З трывожным крыкам паднялася з куп'я чародка маладых цыранак. ← Алесь Бажко. // пераноснае значэнне Перайсці да якіх-н. актыўных дзеянняў. [Талаш:] — Не па сваёй волі, сокалы мае, туляемся мы па лясах. Паднялася на нас панская навала. ← Якуб Колас. [Іван Маеўскі:] — Увесь народ падняўся на супастата. ← Іван Шамякін.
6. Пачацца, узнікнуць. Усе заціхлі, а потым адразу падняўся гоман. ← Якуб Колас. У стане ворагаў паднялася паніка. ← Ілья Гурскі. Узышло сонца.., адтала зямля, але падняўся сівер, працінаў холадам да касцей. ← Іван Шамякін.
7. Павялічыцца ў росце, дасягнуць вышэйшага ўзроўню. — Па суседству з нашай сядзібай падняўся невялічкі хвойнічак. ← Максім Лужанін. Хата пачынае набываць выгляд: падняліся сцены, прарэзаліся вокны, дзверы. ← Іван Навуменка. // Павялічыцца ў аб'ёме; успучыцца, стаць рыхлым. Шчака ў Алены, як гарбуз, паднялася, а вачэй у Ганны зусім не відаць, пазапухалі. ← Якуб Ермаловіч. На правым баку календара заставаліся лічаныя лісточкі, а левы бок яго разбух, падняўся, як цеста на добрых дражджах. ← Лідзія Арабей. // Стаць большым за існуючую або сярэднюю норму. Цэны падняліся. ▪ Жанчына добра запамятала незнаёмую, бо яе так пакусалі камары, што ў дзяўчыны паднялася тэмпература, і медсястра мусіла даваць ёй уколы. ← Аляксей Карпюк. // пераноснае значэнне Вырасці, стаць дарослым. Як падрос, падняўся Янка, Як ганяць стаў ў поле стада, — На жалейцы граў дзень цэлы, А зязюлька кукавала. ← Янка Купала. // пераноснае значэнне Дасягнуць вышэйшага ўзроўню развіцця; стаць больш дасканалым. Мы за год памацнелі, Да новых Падняліся вышынь у жыцці. ← Міхась Калачынскі. [Сцяпан:] — Яна, брат, у нас паднялася. Звеннявая. ← Мікола Ракітны.
8. Наладзіцца, палепшыцца (пра што-н. раней запушчанае, заняпалае). Гаспадарка паднялася. Дысцыпліна паднялася. // пераноснае значэнне Стаць больш бадзёрым (пра настрой).
•••
Падняцца (узняцца) на ногі — а) устаць з месца; б) пачаць хадзіць пасля хваробы. Нарэшце, [Рауберман] паправіўся, падняўся на ногі і паехаў да свайго грознага генерала. ← Мікола Ткачоў; в) стаць дарослым, самастойным.
Рука (не) падымецца; рукі (не) падымуцца гл. рука.