Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
перайсці, перайду, пяройдзеш, пяройдзе; прошлы час перайшоў, -шла, -шло; загадны лад перайдзі; закончанае трыванне
1. што і цераз што. Ідучы, перамясціцца, пераправіцца цераз што-н., на процілеглы бок чаго-н. Перайсці вуліцу. Перайсці цераз раку. ▪ «Не пайду ў сталовую, перакушу тут», — вырашыў Косця і перайшоў трамвайную лінію. ← Вячаслаў Адамчык. Паласа рэчкі прыпыніла белых, і тады стала ясна, што калі яны пяройдуць на гэты бок, то пойдуць наперад на многа вёрст. ← Кузьма Чорны.
2. што. Прайсці якую-н. адлегласць, прастору. Да цэха было зусім блізка: перайсці скверык, .. перабегчы чорную, як пасыпаную вугалем, дарогу — і цэх. ← Уладзімір Карпаў. — Ідзі, чалавеча, проста, аж пакуль пяройдзеш сенажаць. ← Кандрат Крапіва. Падаліся хлопцы з дзяўчатамі. Пяройдуць выган, ускараскаюцца на дамбу і там танцы пачнуць. ← Барыс Стральцоў. Жыццё пражыць — не поле перайсці. ← Прымаўка. // што. Размясціцца, распаўсюдзіцца, перасякаючы якую-н. лінію, прастору. Гэтым месцам да самай шашы падступаў лес, і, здавалася, далёка наперадзе ён зусім перайшоў дарогу. ← Іван Пташнікаў.
3. Перамясціцца з аднаго месца на другое. Перайсці ў другі пакой. Перайсці з залы ў залу. ▪ [Камандзір] пераплыў цераз Нёман і з ходу загадаў.. перайсці трошкі направа. ← Янка Брыль. [Максім і Вера] перайшлі ў кабінет, запалілі верхняе святло і селі на канапу. ← Уладзімір Карпаў. // Змяніць месца свайго жыхарства, знаходжання. Перайсці на другую кватэру. ▪ Люба некалькі разоў парывалася ўстаць і сказаць старым аб сваім намеры перайсці да бацькоў. ← Алена Васілевіч. [Тарэнта:] — Ён заўтра да цябе пяройдзе. Я сказаў яму, што больш трымаць яго не буду, няма на чым. ← Платон Галавач. // Перавесціся, паступіць на другое месца працы, вучобы, змяніць месца службы, заняткаў. Усё ён рабіў усур'ёз, акуратна. Толькі вялікай радасці ад той работы ў яго не было... Зразумела, чаму з такой ахвотай перайшоў аграном з канторы МТС у калгас. ← Антон Бялевіч. — Я тутэйшы калгасны каваль. Быў раней у тым калгасе, за лесам, а цяпер сюды перайшоў, тут каваля не было. ← Кузьма Чорны. // Скончыўшы які-н. клас, курс, стаць навучэнцам, студэнтам наступнага класа, курса. Навука ішла шмат тыдняў, месяцаў. Скончылі першы клас, перайшлі ў другі. ← Янка Маўр.
4. Пакінуўшы каго-, што-н., прымкнуць, далучыцца да каго-, чаго-н. другога. На бок рэвалюцыйных рабочых перайшлі войскі Петраградскага гарнізона. ← часопіс «Весці АН БССР». // Прыняць другое веравызнанне. Гэты вёрткі, танклявы мужчына служыў калісьці ў панскім войску капралам, дзеля чаго нават і перайшоў на католіка. ← Янка Брыль.
5. Дастацца каму-, чаму-н. ад каго-, чаго-н., стаць чыёй-н. уласнасцю. Улада перайшла ў рукі рабочых і сялян. ▪ Лісток за лістком Меер перагортвае стары пажоўклы псалтыр, які перайшоў да яго ў спадчыну ад.. дзеда. ← Змітрок Бядуля. У паасобных мясцінах зямля перайшла да сялян без выкупных плацяжоў. ← газета «Літаратура і мастацтва». // Апынуцца ў складзе чаго-н., у распараджэнні каго-н. іншага. У беларускую мову перайшло многа слоў з рускай і польскай моў. // Перадацца ад аднаго да другога; распаўсюдзіцца на іншых. Здавалася, што ленінская воля І сіла перайшлі ў мільёны сэрцаў. ← Сяргей Грахоўскі.
6. Скончыўшы, пакінуўшы адно, пачаць другое. Перайсці да абмеркавання наступнага пытання парадку дня. ▪ Рускія рэвалюцыянеры-дэмакраты хоць і былі сацыялістамі-утапістамі, бо марылі перайсці да сацыялізма праз сялянскую абшчыну, мінаючы капіталізм, аднак яны карэнным чынам адрозніваліся ад сацыялістаў-утапістаў Заходняй Еўропы тым, што цвёрда верылі ў сялянскую рэвалюцыю. ← Міхась Ларчанка. Як кожны вечар, пасля дзённых турбот, гутарка .. [хлопцаў] перайшла да хатніх спраў. ← Янка Маўр. // Прыняць іншы напрамак, пераключыцца на што-н. іншае. Перайсці на гаспадарчы разлік. Перайсці на шматпольную сістэму земляробства. // ад чаго да чаго. Пазбавіўшыся ад аднаго пачуцця, стану, пачаць адчуваць другое. Ад злосці і лаянак Цыпручыха перайшла да шчырага смутку-тугі. ← Змітрок Бядуля.
7. Змяніць спосаб, характар дзеяння, пачаць дзейнічаць іначай. Перайсці ад абароны ў наступленне. ▪ Коні, .. як толькі ім зноў дазволілі перайсці на ступу, пачалі задаволена фыркаць. ← Янка Брыль. // Пачаць гаварыць, пісаць і пад. па-іншаму. Матка зірнула на гэта зусім проста, а потым адразу нейк перайшла на сур'ёзны тон. ← Якуб Колас. Рыбакоў .. працягнуў [сержанту] каробку «Казбека», невядома дзе здабытую, і адразу па-сяброўску перайшоў на «ты». ← Іван Мележ. // Перамяніць умовы існавання, працы. Перайсці на малочную дыэту. Перайсці на нелегальнае становішча.
8. у што. Паступова мяняючыся, ператварыць ў што-н. іншае, стаць другім. Колькасць перайшла ў якасць. Дождж перайшоў у снег. ▪ З часам вясна непрыкметна перайшла ў лета. Адцвілі сады. ← Міхась Даніленка.
9. што і без дапаўнення размоўнае слова Мінуць месца заходу, павароту, прыпынку. Каровы перайшлі свой двор.
10. размоўнае слова Кончыцца, мінуцца (пра час). Зіма перайшла марозамі, снегам, адлегамі. ← Рыгор Мурашка.
11. размоўнае слова Выйсці за які-н. колькасны рубеж. Гарасіму Жураўскаму перайшло за пяцьдзесят. ← Аркадзь Чарнышэвіч.
12. размоўнае слова Прайсці дзе-н. вялікай колькасцю. Пакуль Наталька спраўлялася ў сталоўцы, па вуліцы перайшло... шмат народу. ← Якуб Колас.
13. пераноснае значэнне размоўнае слова Уступіць, ахвяраваць што-н. каму-н. Няхай лепш маё пяройдзе.
•••
Перайсці (перабегчы) дарогу каму — захапіць, перахапіць тое, на што разлічваў іншы.
Перайсці Рубікон — прыняць беспаваротнае рашэнне, зрабіць адказны, рашучы крок.