Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
рэзаць, рэжу, рэжаш, рэжа; незакончанае трыванне, каго-што.
1. Чым-н. вострым раздзяляць на часткі. Рэзаць нажом хлеб. Рэзаць шкло. Рэзаць паперу. ▪ [Аміля] рэзала вялікім нажом буракі і кідала карове. ← Кузьма Чорны. // без дапаўнення Дзейнічаць пры выкарыстанні (пра вострыя прылады). Нажніцы добра рэжуць. Нож тупы, не рэжа. // Пілаваць. Асабліва любіў .. [Віктар Сяргеевіч] займацца хатняй гаспадаркай: рэзаў і калоў дровы, насіў ваду. ← Алесь Якімовіч. // Раніць, пашкоджваць чым-н. вострым. Сухая асака, купіны да крыві рэзалі рукі, драпалі твар. ← Іван Шамякін. // Імклівым рухам рассякаць, раздзяляць (паветра, ваду і пад.). Параход мой будзе грозна Рэзаць хваляў грудзі. ← Янка Купала. Леўкін задзірае галаву. Моўчкі глядзіць на кранаўшчыка, потым прыпадымае крыху руку і імклівым рухам рэжа паветра. ← Уладзімір Дадзіёмаў. // пераноснае значэнне Праходзячы, пралягаючы, раздзяляць (пра дарогу, рэчку і пад.). У два рады між палёў Роўна рэйкі ляглі, Рэжуць нетры лясоў, Точаць грудзі зямлі. ← Якуб Колас. Перад тым берагам рэзала балота рэчка, цераз якую трэба было перабірацца ўброд. ← Іван Мележ.
2. размоўнае слова Рабіць аперацыю, разразаць. На твары ў хірурга кроплі поту. Адна з сясцёр узяла марлевы тампон, выцерла твар хірурга. «Спакойна рэжа», — падумаў веставы і выйшаў. ← Алесь Асіпенка.
3. Забіваць чым-н. вострым. Рэзаць курэй. Рэзаць авечку. ▪ Гэтых людзей ніхто не біў, не рэзаў, не страляў. Яны перамёрзлі.. у тую завейную ноч. ← Міхась Лынькоў. Усю ноч .. [Койферу] трызнілася, што хтосьці паўзе да дома, рэжа вартавых і лезе праз акно да яго. ← Іван Шамякін. // размоўнае слова Загрызаць. Воўк рэзаў авечак.
4. Рабіць балюча, непрыемна. То на камень ён [Мікіта] сядзе пры лесе У новай турбоце І рукой у халяву палезе — Рэжа цвік яму ў боце. ← Аркадзь Куляшоў. Плашч настываў, карабаціўся на холадзе і рэзаў .. голыя рукі. ← Іван Пташнікаў. Гаркаваты дым поўніў паветра, лез у нос, рэзаў вочы. ← Алена Васілевіч. / у безасабовая форма ужыв. Пакой зноў наліўся яркім святлом, аж пачало рэзаць у вачах. ← Алесь Асіпенка.
5. размоўнае слова Ставіць дрэнную адзнаку на экзамене. З таго часу наш «святы айцец», як пачуе, што [семінарыст] з Мінскай губерні, робіцца вар'ятам, усіх рэжа на экзаменах. ← Цімох Сяргейчык.
6. і без дапаўнення размоўнае слова Гаварыць проста, адкрыта, без хітрыкаў. — А па-другое, я не люблю, калі ў дзяўчыны вось тут вецер. Галя паказвае на Ірын лоб. — У цябе самой вецер! — рэжа Іра. ← Вісарыён Гарбук. [Алаіза] глядзела, як Піліп распранаўся, прычэсваў на прабор свае валасы, і думала, што сапраўды адчувае прыязнасць да гэтага чалавека, што ёй падабаюцца яго неспакой, шчырасць, з якой ён заўсёды рэжа ўсё, што думае. ← Лідзія Арабей.
7. размоўнае слова Рабіць што-н. з азартам. Азартна рэжуць туз на туз, Чырвоны туз на туз віновы. ← Мікола Аўрамчык. — А помніце яшчэ, як Давыд Агафонаў рэзаў. От ужо граў! І ўсё вальс любіў. ← Мікола Ракітны. Ля машыны ўжо .. скокі, рэжуць гармонікі. ← Іван Кірэйчык.
•••
Вуха (вушы) рэжа (дзярэ) — рэзка, непрыемна гучыць, раздражняе.
Рэзаць без нажа — губіць, ставіць у безвыходнае становішча.
Рэзаць праўду (у вочы) — гаварыць смела, адкрыта праўду. [Вусаты:] — Тарашкевіч доўга расказваў, праўду рэзаў. ← Ф. Янкоўскі.