Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
рана1, -ы, жаночы род
1. Пашкоджанне тканак жывога арганізма, парушэнне яго цэласнасці. Смяротная рана. ▪ Аня схамянулася, пачала хутка перавязваць рану. ← Іван Мележ. Цяжкія раны ад апёку на руках і спіне, ад болю [Васіль] страціў прытомнасць, цяпер, здавалася хлопцу, перасталі ныць. ← Мікола Ваданосаў.
2. пераноснае значэнне Душэўны боль, пакуты. [Лузавец:] — Мне думаецца, работа — самыя найлепшыя, самыя дзейсныя лекі ад усякай раны. Усё, аб чым баліць душа, павінна вылечыць праца... ← Усевалад Краўчанка. Ніколі не залечваюцца раны на сэрцы ў таго, Хто быў жывым З крывёю ад радзімы адарваны. ← Мікола Аўрамчык. // Пра шкоду, страты, прычыненыя чаму-н. З дапамогай брацкіх народаў краіны Беларусь залячыла раны ваеннага ліхалецця, адбудавала гарады і вёскі. ← газета «Звязда». Свабодная зямля Загоіць хутка свае раны. ← Максім Танк.
•••
Агнястрэльная рана — рана, прычыненая куляй або асколкам баявога зарада.
Жывая рана — а) рана, якая яшчэ не зажывае; б) пераноснае значэнне вострае, нядаўняе гора, пакута.
Сыпаць соль на раны гл. сыпаць.
Хоць ты да раны кладзі гл. класці.
рана2, прыслоўе
1. Раніцай, уранні. Назаўтра рана, той самай загуменнай сцяжынкай, ішлі на могільнік чатыры мужчыны з рыдлёўкамі. ← Янка Брыль. І ў лесе — мір і цішыня, Якіх так праглі партызаны. Паслухай вечарам ці рана: У лесе — мір і цішыня. ← Генадзь Кляўко. // у знач. назоўнік рана, нескланяльнае слова, ніякі род Раніца. З вечара да рана.
2. Раннім часам, у першы перыяд раніцы. [Віктар] ведаў, што Зелянюк паедзе ўранні, але не думаў, што гэтак рана. ← Міхась Зарэцкі. — Навошта так рана .. [Паўліка] будзілі? — запытала маці. ← Сцяпан Александровіч. // безасабовая форма у знач. выказнік Пра ранні час. Было яшчэ рана, сонца толькі паднялося над лесам. ← Васіль Хомчанка.
3. Да ўстаноўленага або патрэбнага часу. Снедалі рана, як снедаюць звычайна перад дарогай. ← Янка Брыль. І Дзімка рады быў — завязе спорненька вязку [сена] на кірмаш, не вельмі стоміцца і рана дамоў вернецца. ← Мікола Капыловіч. // безасабовая форма у знач. выказнік Пра тэрмін, які яшчэ не настаў, не прыйшоў. Была такая часіна, калі і агонь паліць яшчэ рана, і не паліўшы яго — прыцемна. ← Сымон Баранавых. // безасабовая форма у знач. выказнік Пра непадрыхтаванасць да чаго-н., адсутнасць прычын для чаго-н. Пачынаць будаўніцтва яшчэ рана. ▪ Салдаты, каторыя вярнуліся з вайны без рук ды без ног, кажуць — адчайвацца яшчэ рана. ← Алесь Якімовіч.
•••
Рана ці позна, рана-позна — калі-н. (пра тое, што абавязкова павінна здарыцца).
Раным-рана — вельмі рана, як толькі можна рана.