Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
увесь, усяго, мужчынскі род; уся, усёй, жаночы род; усё, усяго, ніякі род; мн. усе, усіх; займеннік азначальны.
1. Вызначае што-н. як непадзельнае, узятае ў поўным аб'ёме; цэлы. Увесь вечар. Усё лета. ▪ Няма патрэбы ўсяму ўзводу ісці пад Доўгі Брод, як гэта было намечана раней. ← Якуб Колас. Увесь май сушыла. Ні дажджынкі, ні расінкі. ← Уладзімір Паўлаў. Мінск — сталіца, гордасць наша, Слава ўсёй краіны. ← Янка Купала. // толькі мн. (усе, усіх). Указвае на вычарпальны ахоп асобных аднародных прадметаў, асоб, з'яў; без выключэння, кожны ў сукупнасці з іншымі. З усіх бакоў. Па ўсіх правілах. ▪ Цяпер ідуць Пад горды сцяг Саветаў Народы ўсе І ўсе мацерыкі. ← Мікола Хведаровіч. За мір і за шчасце змагайцеся, Працоўныя ўсіх краін! ← Аркадзь Куляшоў. Усе на лузе, ад малога да вялікага. ← Мікола Ваданосаў. // Уваходзячы па сэнсу ў склад выказніка або азначэння, ужываецца ў значэнні: цалкам, поўнасцю, зусім. Быў .. [Мікуць] увесь мокры. ← Кузьма Чорны. Сядзіба [Арлоўскага] шырокая і доўгая, уся пад садам. ← Аркадзь Чарнышэвіч. Са з'яўленнем .. [Соні] мне быццам перадаваўся яе бадзёры настрой, і я ўвесь ажываў. ← Мікола Ракітны. // Пры абстрактных назоўніках указвае на вышэйшую ступень праяўлення якасці, прыметы. Ва ўсю шырыню. Сканцэнтраваць усю ўвагу. ▪ Каб недавер увесь развеяць, Скажу: тут выдумкі ні-ні... ← Алесь Бачыла.
2. у знач. назоўнік усё, усяго, ніякі род Тое, што ёсць, цалкам, без выключэння. Усё для перамогі! Заўсёды ўсім задаволены. ▪ Усё ў доме цяпер перавернута дагары нагамі. ← А. Ус. Вясковыя жанчыны любяць пра ўсё пагаварыць. ← Кузьма Чорны. // усё. У спалучэнні з выш. ст. прым. або прысл. і прыназ. «за» паказвае на вышэйшую меру якасці. Лепш за ўсё. Больш за ўсё. Менш за ўсё. ▪ Успаміны .. [Нічыпара] былі часам і цікавыя і мелі якое-небудзь значэнне. А часцей за ўсё стары гаварыў проста так, што прыходзіла ў галаву. ← Аляксей Кулакоўскі. [Іванчанка:] А я думаю, што .. [дзеці] хутчэй за ўсё тут, у вёсцы... ← Алесь Кучар. // у знач. выказнік Азначае выключную важнасць, значэнне прадмета, паняцця і пад. [Паддубны:] — Мы разумеем, што сувязь з народам — гэта ўсё. ← Мікола Ткачоў. // у знач. назоўнік усе, усіх. У поўным складзе, без выключэння. Усе ў зборы. Адзін за ўсіх і ўсе за аднаго. ▪ Падалі снеданне. Усе селі за стол. ← Уладзімір Юрэвіч. Усім спадабалася Балукова выдумка і гурт[ам] прыступілі да распрацоўкі ўсяго плана. ← Якуб Колас. Нізкі пералаз — усім дарога. ← Прыказка. // усё, усе. Ужываецца ў якасці абагульняючага слова пры пералічэнні. Вас, землякі мае, Вітаю .. Прастор палёў, лясы — Усё ваша. ← Міхась Чарот. // Родны склон усіх. У спалучэнні з выш. ст. прым. або прысл. і прыназ. «за» паказвае на вышэйшую меру якасці. Бяздомны музыка, жабрак для .. [Ганны] мілей за ўсіх і вышэй за ўсіх. ← Гіст. бел. сав. літ. Больш за ўсіх Крумкач стары Набіваў закускай волле. ← Ніл Гілевіч.
3. толькі ў Назоўным склоне. Скончыцца, зрасходавацца цалкам. Соль уся. ▪ — Рыс ужо ўвесь, — сказала .. [маці] бацьку. ← Янка Маўр.
4. у знач. выказнік усё. размоўнае слова Скончана, канец. Больш не ўбачымся. Усё. ▪ — Усё, — сказаў Тарас, усміхнуўшыся. ← Алесь Якімовіч. — Не хочам і — усё! — капрызна выкрыкнуў другі, пухлагубы пястун. ← Мікола Ракітны.
5. З некаторымі назоўнікамі з прыназоўнікамі «з», «у» (ва), «на» утварае ўстойлівыя прыслоўныя словазлучэнні, якія паказваюць на паўнату, інтэнсіўнасць, сілу праяўлення якога-н. дзеяння. Ва (на) ўвесь дух. Ва ўсе вочы. Ва (на) ўсю моц. З усіх ног. З усяго маху. На ўвесь голас. На ўвесь рост. На ўсе застаўкі. На ўсё горла. На ўсю сілу. З усёй сілай. З усіх сіл.
•••
Ад усіх дзірак (бочак) затычка гл. затычка.
Ад усяго сэрца гл. сэрца.
Валіць усё ў адну кучу гл. валіць.
Ва ўсе лапаткі гл. лапатка.
Ва ўсёй (сваёй) красе гл. краса.
Ва ўсіх адносінах гл. адносіны.
Ведаць усе хады і выхады гл. ведаць.
Вось (табе) і ўвесь сказ гл. сказ.
Выматаць усю душу (усе духі, нервы, кішкі) гл. выматаць.
Выціснуць усе сокі гл. выціснуць.
Званіць ва ўсе званы гл. званіць.
З усімі анёрамі гл. анёры.
З усіх канцоў гл. канец.
З усяго свету гл. свет.
Ісці на ўсё гл. ісці.
І ўсё тут — больш нічога; няма чаго гаварыць, размова скончана.
Майстар на ўсе рукі гл. майстар.
Мераць усё (усіх) сваёй меркай гл. мераць.
Мераць усіх адной меркай гл. мераць.
Мераць усіх (усё) на адзін аршын гл. мераць.
На ўсе вякі гл. век.
На ўсе жылы; з усіх жыл гл. жыла.
На ўсе лады гл. лад1.
На ўсе чатыры бакі гл. бок.
На ўсім гатовым гл. гатовы.
На ўсю іванаўскую гл. іванаўскі.
Не ўсе дома ў каго — пра дзівака, чалавека ненармальнага, прыдуркаватага. «Ой, Сёма, Сёма! — стары паляпаў пальцам па лбе. — Не ўсе ў цябе, сыночак, дома»... ← Уладзімір Корбан.
Ну, вось і ўсё! гл. вось2.
Па ўсім відаць гл. відаць.
Па ўсіх правілах гл. правіла.
Па ўсіх правілах мастацтва гл. правіла.
Перш за ўсё гл. перш.
Скарэй за ўсё гл. скарэй.
Скланяць на ўсе лады гл. скланяць.
Увесь у каго — пра падабенства да каго-н. [Галя:] — Ого! Хлопец — увесь у тату. ← Іван Шамякін.
Увесь час гл. час.
Увесь (уся, усё, усе) чыста — без выключэння, поўнасцю, цалкам. [Паўлюк:] — Ну, і выйшла, што я ўвесь чыста ў .. руках [брата]. ← Міхась Зарэцкі. Сядай! Не хвацкі танец твой! — Крычаць яму [Фаме] з застолля ўсе чыста. ← Уладзімір Корбан. Выказаць усё чыста — нашто ёй [Ганне] і яму [Сцяпану] цярпець немаведама для чаго! ← Іван Мележ.
Усе да аднаго; усе (усё) на свеце — ужываюцца з узмацняльным значэннем вычарпальнай паўнаты, поўнага ахопу. І вось падмарозіць. Яблыкі ападуць усе да аднаго. Укрыюць дол пад дзічкаю. ← Змітро Бяспалы. Тэатр засланіў перад .. [Вашамірскім] усё па свеце. ← Змітрок Бядуля.
Усе козыры ў руках гл. козыр.
Усё адно — а) аднолькава, няма розніцы. [Тапаркоў:] — А калі за маё старанне такая аддзяка — мне ўсё адно. ← Іван Навуменка; б) абавязкова, нягледзячы ні на што. Не адступленне — перадышка. Нам выйграць бой, усё адно. ← Андрэй Александровіч.
Усё адно як — як быццам бы. Стаіш і маўчыш, усё адно як чужы. ← Янка Скрыган.
Усё гарыць у руках — тое, што і работа гарыць у руках (гл. работа).
Усё кончана — пра цяжкую страту, безнадзейнае становішча.
Усё (усе) на адзін капыл гл. капыл.
Усё роўна — а) аднолькава, няма розніцы. [Насця:] А хіба ж не ўсё роўна вам, Дзе мой каханы, тут ці там? ← Якуб Колас; б) абавязкова, нягледзячы ні на што. Але бацька ўсё роўна пойдзе і вернецца дадому толькі на світанні. ← Аляксей Кулакоўскі; в) тым не менш, усё-такі. Як ні ціха Андрэй адчыняў дзверы, як ні ціха распранаўся, а маці ўсё роўна пачула. ← Якуб Ермаловіч.
Усё роўна як — быццам бы. Ён гаварыў сурова, усё роўна як загадваў. ← Янка Скрыган.
Усё страчана — пра што-н. канчаткова згубленае, пра беззваротную страту.
Усё як ёсць — літаральна ўсё, поўнасцю. [Няміра:] — Я думаў, што вы адно сёе-тое прадасце, аж вы ўсё як ёсць. ← Кузьма Чорны. Гледачы памяркоўныя абмяркоўваюць. Усё як ёсць Нетаропка. ← Рыгор Барадулін.
Усімі сіламі гл. сіла.
Усіх масцей гл. масць.
Усяго добрага гл. добры.
Усяго найлепшага гл. найлепшы.