Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
да, прыназоўнік з Родны склон.
Спалучэнне з прыназоўнікам «да» выражае:
Прасторавыя адносіны
1. Ужываецца пры абазначэнні месца, прадмета ці асобы, да якіх скіравана дзеянне, рух. Падысці да акна. Плысці да берага. ▪ Да хаты падымчаўся жарабок, запрэжаны ў маляваныя драбіны. ← Кузьма Чорны. Наталька павярнулася да бацькі, азарыла яго светлай усмешкай. ← Аляксей Кулакоўскі.
2. Ужываецца пры абазначэнні мяжы, да якой пашыраецца дзеянне, з'ява і пад. Падкасаць штаны да каленяў. Давесці справу да канца. ▪ Канцы башлыка, якімі хлопец абвязаны ледзь не да носа, запацелі і падмярзаюць на ветры. ← Янка Брыль. // Ужываецца пры абазначэнні меры, велічыні чаго-н. Шынель да пят. Вады ў рацэ да пояса.
3. Ужываецца пры абазначэнні мяжы той адлегласці, прасторы, якая аддзяляе адзін пункт ад другога. Да дзедавай жа вёскі было адгэтуль кіламетры чатыры. ← Якуб Колас. // У спалучэнні з прыназоўнікам «ад» або «з» (ад, з — да) і другім назоўнікам акрэслівае прастору, у межах якой адбываецца дзеянне, з'ява і пад. Ад бурнай Віслы да Урала — Чырвоных ведалі ваяк. ← Міхась Чарот. Што ні скажа — Маслам мажа з плеч да лытак. Вось дык крытык! ← Кандрат Крапіва.
Часавыя адносіны
4. У спалучэнні з назоўнікам служыць для абазначэння моманту, да якога працягваецца дзеянне, стан і пад. А цяпер, глядзі, зіма якая І якія на шляхах вятры, Што ледзь чутна, як гармонік грае У калгасным клубе да зары. ← Максім Танк. Да сярэдзіны мая Рыгорава жыццё кацілася новай каляінай. ← Цішка Гартны. // У спалучэнні з прыназоўнікам «ад» або «з» (ад, з — да) і другім назоўнікам ужываецца пры абазначэнні адрэзка часу, у межах якога адбываецца дзеянне, з'ява і пад. І ад рання да зор, пакуль ноч напаўзе, Як мурашнік, кішыць сенажаць... ← Міхась Чарот. Пасуцца па начах заўсёды коні нашы. З вясны да восені — даволі-такі часу. ← Кандрат Крапіва.
5. Ужываецца пры абазначэнні падзеі, з'явы, якім папярэднічала пэўнае дзеянне; адпавядае па значэнню словам: перад чым небудзь, раней чаго-небудзь. Выканаць план да ўстаноўленага тэрміну. ▪ За колькі дзён да касавіцы Касцы заглянуць на паліцы, Каб малаток знайсці і бабку. ← Якуб Колас. Прачнуўся Дубяга далёка да дня, Хутчэй асядлаў баявога каня. ← Максім Танк.
Колькасныя адносіны
6. У спалучэнні з лічэбнікам ужываецца пры абазначэнні колькаснай мяжы чаго-н. Ніна гарыць, бо ноччу тэмпература падымаецца ледзь не да сарака. ← Янка Брыль. // Ужываецца пры ўказанні на магчымасць якой-н. колькасці, меры; адпавядае па значэнню словам: каля, прыблізна. У аўтобусе змяшчаецца да сямідзесяці пасажыраў. ▪ Прамінуўшы да дзесяці падвод, .. [Сідар] апамятаўся і спыніўся. ← Цішка Гартны. // У спалучэнні з прыназоўнікам «ад» і другім лічэбнікам ужываецца пры абазначэнні велічынь, якія абмяжоўваюць што-н. Дзеці ад трох да пяці год.
Аб'ектныя адносіны
7. Ужываецца пры абазначэнні прадмета, асобы, з'явы і пад., да якіх што-н. далучаецца, дабаўляецца. Да пяці прыбавілі два. ▪ Рыгор прыстаў да першага рада і з асаблівым захапленнем убіваў у рыхлую зямлю востры жалязняк. ← Цішка Гартны. / У выразе: да таго ж. Да таго ж Мініч яшчэ меў недахоп у вымаўленні: ён шапялявіў. ← Якуб Колас.
8. Ужываецца пры абазначэнні групы або катэгорыі людзей, з'яў, прадметаў і пад., да якіх належыць, адносіцца хто-, што-н. Былі і такія, якім польская акупацыя была на руку. Да такіх належаў і Васіль Бусыга. ← Якуб Колас. [Чарнавус:] Скажыце, Аляксандр Пятровіч, да якога перыяду вы адносіце сваю знаходку? ← Кандрат Крапіва.
9. Ужываецца пры абазначэнні матыву, мэты якога-н. дзеяння. Імкнуцца да новых поспехаў. Рыхтавацца да экзаменаў. ▪ Голіцца .. [Ян] штодня, пакідаючы толькі адны вусы, каб паказаць сваім дочкам прыклад ахайнасці і прывучыць іх да парадку. ← Міхась Лынькоў.
10. Ужываецца пасля назоўніка пры абазначэнні асаблівасцей або прызначэння прадмета, з'явы і пад. Пісьмо да запатрабавання. ▪ Сігнал да працы ўмомант падняў на ногі рабочых. ← Цішка Гартны.
11. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., з якімі звязана якое-н. дзеянне, стан, прымета, якасць. Шапка .. [Крулеўскага] сведчыла аб тым, што ён мае нейкае дачыненне да польскай арміі. ← Якуб Колас. Стары ўжо, відаць, прывык да такіх кампрэсаў і адчуваў сябе больш-менш зручна. ← Аляксей Кулакоўскі. // Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., да якіх праяўляюцца якія-н. адносіны, пачуцці. Любоў да радзімы. Схільнасць да разважанняў. ▪ У Віцькавым голасе замілаванне і шчырая любоў да маці. ← Алесь Асіпенка. Слоў не знаходзіў дзед Талаш, каб выказаць усю гэту навалу свайго абурэння і нянавісці да акупантаў. ← Якуб Колас.
12. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета, з'явы, у дачыненні да якіх выяўляецца прыгоднасць, прыдатнасць каго-, чаго-н. Галена Прыбыткоўская была і рухавая, і спрытная да ўсяго. ← Кузьма Чорны. Яська — майстар на ўсе рукі: Як да сярпа, так і да кнігі. ← Якуб Колас. // Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета, з'явы, да якіх ёсць або адсутнічае патрэба, зацікаўленасць. Прыйшло да ахвоты пагаварыць. Маю да цябе справу. ▪ Колькі дзён не да рыбы было Сілівону. ← Міхась Лынькоў. Грамадзе было не да смеху над спалоханай кабетай. ← Змітрок Бядуля.
13. (у спалучэнні са словамі «падобны», «мець падабенства»). Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета, з'явы, з якімі параўноўваецца хто-, што-н. За сталом сядзяць Таня і хлопчык год трох, вельмі падобны да самога Лясніцкага. ← Іван Шамякін. Азірніся, падзівіся — Мірты, лаўры, кіпарысы Не падобны да сябе. ← Пімен Панчанка. Вялікае селішча мела падабенства да сабраных разам хутар[оў] ці да зборных выселак. ← Кузьма Чорны.
14. Ужываецца ў загалоўках пры абазначэнні тэмы твора або падзеі, з'явы, з якімі звязан змест твора. Да пытання аб развіцці маністычнага погляду па гісторыю. Да пытання аб правапісе назоўнікаў.
15. Ужываецца пры абазначэнні таго, да чаго заклікаюць, пабуджаюць. Наперад, да новых перамог! ▪ Рэй вядзе Рыжы. — Да зброі! — ціха камандуе ён. ← Якуб Колас. Жыві ж, красуйся, горад стольны, З руін да славы ўставай! ← Пятро Глебка.
16. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета, з'явы і пад., да якіх скіравана дзеянне. Прыступіць да работы. Прыслухоўвацца да голасу народных мае. ▪ Цяпер разгорнем часаў шаты, Бліжэй прыгледзімся да хаты, Да Міхася і да Антося, Як там вялося, як жылося. ← Якуб Колас. Ці ты, мілы, спіш, не чуеш, Што да мяне не гаворыш? ← З нар. песні. // Ужываецца пры абазначэнні выніку дзеяння. Прыйсці да згоды. Сеавольства да дабра не даводзіць.
17. Ужываецца пры абазначэнні асобы або прадмета, з якімі сутыкаецца хто-н., змацоўваецца што-н. Прывязаць каня да плота. Прымацаваць партрэт да сцяны. ▪ Кавалачак дроту быў моцна прыпаяны да ланцужка. ← Міхась Лынькоў. Кроў неўзабаве закарэла, і разарваныя нагавіцы прыліплі да раны. ← Кузьма Чорны. // Пры паўтораным назоўніку служыць для ўтварэння прыслоўных спалучэнняў, якія абазначаюць, што асобы ці прадметы узаемна сутыкаюцца, судакранаюцца. Хлопцы са страху прытуліліся адзін да аднаго. ← Сцяпан Александровіч. Паперкі зляжаліся, прысталі адна да другой. ← Алесь Асіпенка.
Акалічнасныя адносіны
18. Ужываецца пры ўказанні на ступень, якой дасягае дзеянне, стан. Працаваць да поту. Начысціць да бляску. Кранаць да душы. ▪ Раптам паляцела грузавая машына і, рэзка, ажно да піску, затармазіўшы, спынілася. ← Пятрусь Броўка. Пах хвоі рабіўся яшчэ больш густым, ядраным, ён цадзіўся ў грудзі, распінаў іх да салодкай стомы. ← Міхась Лынькоў. // У спалучэнні з некаторымі назоўнікамі служыць для абазначэння найвышэйшай ступені якога-н. дзеяння, стану. Прамокнуць да ніткі. Стаміцца да смерці. ▪ Рэзкі сівер падыхае, Да касцей праймае. ← Кандрат Крапіва. // У спалучэнні з некаторымі назоўнікамі служыць для ўказання на паўнату колькаснага ахопу; адпавядае па значэнню словам: усё, цалкам, поўнасцю. Разведаць усё да драбніц. ▪ Анцыпік са здзіўленнем глядзеў, як Лабановіч узяў поўную шклянку і, не адрываючыся, выпіў да дна. ← Якуб Колас. — Я табе сплачу доўг, Сімон. На будучую восень я разлічуся да капейкі. ← Эдуард Самуйлёнак. // У спалучэнні з прыназоўнікам «ад» (ад — да) і другім назоўнікам ужываецца пры ўказанні на поўны ахоп якіх-н. прадметаў, якасцей і пад. Зацікавіць усіх — ад малога да старога.
•••
Ад дошкі да дошкі гл. дошка.
Ад слова да слова гл. слова.
Ад часу да часу гл. час.
Давесці да ручкі гл. давесці.
Да пабачэння гл. пабачэнне.
Да пары да часу гл. пара.
Да часу гл. час.
Прыбраць да рук гл. прыбраць.
Што да каго-чаго гл. што.