Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?

 за¹, прыназоўнік з Вінавальны склон і Творны склон.
  Спалучэнне з прыназоўнікам «за» выражае:
   Прасторавыя адносіны
  1. з Вінавальны склон і Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні прадмета, месца і пад., за межы якіх накіравана дзеянне, рух або за якімі, па другі бок якіх знаходзіцца хто-, што-н., адбываецца што-н. Паехаць за горад. Жыць за ракой. ▪ За вёскай, у лесе, ладзілася маёўка. ← Алесь Асіпенка. // (з дзеясловамі «сесці», «усесціся», «стаць» і пад.). Ужываецца пры абазначэнні прадмета, каля якога хто-н. размяшчаецца для работы або якога-н. занятку. Сесці за стол. Стаць за пульт кіравання. Сядзець за рулём.
  2. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы або прадмета, услед за якімі рухаецца хто-, што-н. Хадзіць за плугам. ▪ За дзедам на некаторай адлегласці пайшлі і яго сыны. ← Якуб Колас. За двума зайцамі пагонішся — ні аднаго не зловіш. ← Прыказка.
   Часавыя адносіны
  3. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні прамежку часу, на працягу якога што-н. адбывалася або адбылося. За ноч падмарозіла. Падрос за лета. ▪ Многа падзей адбылося за апошнія часы. ← Якуб Колас. А больш за ўсё бабе крыўдна, Што ён за свой казацкі век Клінком дамаскім, гартаваным, Яшчэ не ўсіх паноў пасек... ← Максім Танк. // Ужываецца пры азначэнні прамежку часу, які патрабуецца для выканання чаго-н. Ураджай можна ўбраць за месяц.
  4. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні адначасовасці, паралельнасці розных з'яў, дзеянняў і пад. Сустракаліся за работай. ▪ Алесь і заснуў за гаворкаю з маці, а тая праседзела да самага відна, не спускаючы вачэй з сына. ← Пятрусь Броўка. За вячэрай.. пачыналася размова пра грыбы. ← Сцяпан Александровіч.
  5. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, з'явы і пад., у бытнасць, перыяд дзейнасці якіх адбываецца што-н. За бацькамі лёгка жывецца. Звозіць снапы за пагодай. ▪ А зямелькі шнур, Пляц, якім валодала За царом карчма, Як зямля народная, Іхнім стаў дома. ← Аркадзь Куляшоў.
  6. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні прамежку часу, які аддзяляе адно, папярэдняе дзеянне ад другога, наступнага, звычайна выражанага назоўнікам роднага склону з прыназоўнікам «да». За колькі дзён да касавіцы Касцы заглянуць на паліцы, Каб малаток знайсці і бабку. ← Якуб Колас. За год перад вайна Грысь... зрабіў на Стамагільскай рацэ паром. ← Аляксей Кулакоўскі.
  7. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні моманту, прамежку часу, за межы якога працягваецца дзеянне. Гутарка цягнулася за поўнач. ▪ Час падходзіў за Пакровы. Вецер ліст з лясоў атрос. ← Якуб Колас.
  8. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні моманту, прамежку часу, пасля якога што-н. адбываецца або наступае. За летам прыйшла восень. ▪ За ветрам упалі першыя рэдкія буйныя кроплі. ← Платон Галавач. // Ужываецца пры абазначэнні паслядоўнасці падзей, з'яў. Мінае дзень за днём, за годам год мінае. ← Максім Танк.
   Аб'ектныя адносіны
  9. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні прадмета або асобы, якія бяруць, да якіх дакранаюцца, за якія трымаюцца і пад. Павітацца, за руку. Узяць за плечы. Схапіцца за жывот. Учапіцца рукамі за маці. ▪ Ярмоленка ціхенька бярэцца за дзвярную ручку. ← Аляксей Кулакоўскі. // Ужываецца пры абазначэнні занятку, да якога прыступаюць. Сесці за ўрокі. Узяцца за работу.
  10. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета, стану, якія выклікаюць тое ці іншае пачуццё, перажыванне. Непакоіцца за сына. Сорамна за непачцівасць. ▪ І ў сэрцы радасна бясконца За лёс краіны, за яе У вяках нягаснучае сонца, За песні, што народ пяе, За мірны і бясхмарны поўдзень Над беларускаю зямлёй. ← Максім Танк.
  11. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета, стану, у дачыненні да якіх хто-н. бярэ на сябе абавязкі, клопаты, адказнасць і пад. Ручацца за поспех. ▪ Алесь адчуў, што ўся адказнасць за падрыхтоўчыя работы ляжыць цяпер толькі на ім. ← Пятрусь Броўка. // Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., якіх падтрымліваюць, за якіх заступаюцца. Закінуць слова га таварыша. ▪ Ой, патрапіць народ часам За сябе ўступіцца. ← Янка Купала. За цябе, Беларусь, горда Пастаю на варце ля мяжы. ← Міхась Чарот. // Ужываецца пры абазначэнні асобы, у імя якой што-н. робіцца, выконваецца. Паднімем жа чаркі сям'ёю адзінай За матак, сясцёр і братоў. ← Пятрусь Броўка.
  12. з Творны склон (рэдка). Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., па якія хто-н. адпраўляецца. Хто палез за агуркамі, Хай той носіць пухіры. ← Кандрат Крапіва. Рана ўсталі маладзіцы Ды да студняў за вадой. ← Яўгенія Янішчыц.
  13. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні прадмета, у абмен на які што-н. набываецца, ствараецца, а таксама пры абазначэнні цаны, за якую купляецца або прадаецца што-н. Набыць за грошы. Купіць за рубель. ▪ — Я распараджуся, каб за яго навуку плацілася. ← Кузьма Чорны.
  14. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., замест якога або ад імя якога дзейнічае хто-н. Дзяжурыць за таварыша.
  15. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., якія выступаюць або прымаюцца ў якасці каго-, чаго-н., як хто-, што-н. Прыняць праект за аснову. Палічыць жарт за праўду. ▪ Старэйшую сястру ён паважаў і любіў — яна з маленства была яму за маці. ← Іван Шамякін. / Пры абазначэнні прафесіі, роду дзейнасці і пад. Быць за старшыню. Вывучыцца за настаўніка.
  16. з Вінавальны склон. Ужываецца пры параўнанні аб'ёму дзейнасці данай асобы са звычайнай нормай дзейнасці некалькіх асоб. Працаваць за трох. ▪ Ідзе так дзядзька і па бруку Адзін за дзесяць робіць груку. ← Якуб Колас.
  17. з Вінавальны склон і Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, якая выступае жаніхом, мужам каго-н. (з дзеясловамі «выйсці», «выдаць», «сватаць» і пад.). Выдаць замуж за брыгадзіра. Выйсці за доктара. Была замужам за лейтэнантам.
  18. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., якія з'яўляюцца аб'ектам назірання, дагляду, увагі. Прыбраць за сабой. ▪ Дзед Талаш нерухліва і з вялікай цікавасцю наглядае за кабаном. ← Якуб Колас. Танца здымала накіп з вады, сачыла за кацялком, Васіль падкладваў ламачча. ← Іван Мележ.
  19. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы (асоб), установы і пад., у распараджэнні якіх застаецца што-н., за якімі лічыцца што-н. Першынство засталося за дынамаўцамі. За ім лічыцца доўг. // Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., ад якіх залежыць наступленне якога-н. дзеяння, стану. Слова за вамі.
  20. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., з якімі параўноўваецца, супастаўляецца хто-, што-н. Старэйшы за брата. Цвярдзейшы за камень. ▪ Праўда даражэй за золата. ← Прыказка. / У некаторых устойлівых спалучэннях: «перш за ўсё», «хутчэй за ўсё».
  21. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні прадмета гаворкі, сведчання і пад. А ўсё гэта, разам узятае, гаварыла за пашырэнне, за далейшае развіццё той справы, пачатак якой клаў Букрэеўскі паход сумесна з партызанамі. ← Якуб Колас.
   Прычынныя адносіны
  22. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні прадмета, з'явы і пад., якія з'яўляюцца прычынай, падставай для якога-н. дзеяння або стану. Хваліць за кемлівасць. Караць за здраду. ▪ Ходзіць садам садоўнік, шчаслівы за працу. ← Пятрусь Броўка. Сівым яго празвалі за валасы, асабліва светлыя ўлетку, калі яны выгаралі на сонцы. ← Янка Брыль.
  23. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні аб'екта, які з'яўляецца перашкодай для дзеяння ці наступлення пэўнага стану. За ветрам нічога не чуваць. За работай не мае вольнай хвіліны. ▪ За дурной галавою і нагам няма спакою. ← Прыказка.
   Мэтавыя адносіны
  24. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні асобы, прадмета і пад., якія з'яўляюцца мэтай дзеяння, руху. Звярнуцца за дапамогай. ▪ [Мікалая Патапавіча] ужо ніхто не будзіць, ніхто не турбуе, ніхто не заходзіць у хату з пытаннямі, за парадамі. ← Аляксей Кулакоўскі.
   Колькасныя адносіны
  25. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні велічыні адлегласці, выражанай у якіх-н. адзінках. Мястэчка знаходзілася за сорак вёрст ад чыгункі. ← Уладзімір Корбан. Міліцыянеры бачылі за гоні ад сябе шырокую будыніну школы. ← Пятрусь Броўка.
  26. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні перавышэння якой-н. меры, колькасці. Гэта была худзенькая, згорбленая бабулька, якой, казалі, пераваліла ўжо ва сотню. ← Сцяпан Александровіч.
   Акалічнасныя адносіны
  27. з Родны склон і Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні спосабу дзеяння. Галя знайшла рукой яе цёплыя плечыкі і прыгарнула малую да сябе — усю за раз, з усімі яе думкамі. ← Янка Брыль. Адзін за адным, адзін за адным выплываюць з-за небасхілу караблі. ← Аляксей Кулакоўскі.
   Азначальныя адносіны
  28. з Творны склон. Ужываецца пры абазначэнні знешняй прыметы чаго-н. па нумару, подпісу і пад. Даведка за подпісам старшыні. ▪ Дом за нумарам дваццаць чатыры, даўні сябра мой шчыры! ← Аркадзь Куляшоў.
  29. з Вінавальны склон. Ужываецца пры абазначэнні аб'ёму ведаў. Экзамен за курс пачатковай школы.
 за², прыслоўе
  У падтрымку, на карысць каго-, чаго-н. — А ты свае [лугі] не запускай, а дамагайся, каб трава добра расла. — Ды я што, супроць? — Не, не супроць, але і не за. ← Пятрусь Броўка.
  •••
  За і супроць — тое, што пацвярджае, апраўдвае якое-н. рашэнне, дзеянне ў супастаўленні з тым, што яго адмаўляе, абвяргае. Узважыць усе за і супроць.
  Што за ... гл. што.