Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
біцца, б'юся, б'ешся, б'ецца; б'ёмся, б'яцеся; загадны лад біся; незакончанае трыванне
1. Біць адзін аднаго. Старэйшы сын Сухавеяў Ваця трымаў у страху ўсю ваколіцу, біўся на вечарынках, прыставаў да дзяўчат. ← Сцяпан Александровіч. Не раз біліся маладыя Драздзюкі і Дзятлюкі за Мэру. ← Змітрок Бядуля. Неяк спатрэбілася дзеду насячы роўных жардзінак, каб на іх садзіліся пеўні і сядзелі сабе, а не біліся з-за месца. ← Міхась Даніленка. // Хвастаць чым-н. гнуткім. Трапечуцца дрэвы, кусты ў дзікім тлуме, Размахваюць, б'юцца галінай. ← Якуб Колас.
2. Весці бой; змагацца; ваяваць. Сержант расказаў, што да вайны служыў у Брэсце, што пад Баранавічамі, калі дывізія білася ў акружэнні, яго раніла ў нагу. ← Іван Мележ. б'юцца князі між сабою за ўладу і багацці, пустошаць сваімі войскамі суседнія землі, паляць і руйнуюць гарады, пішчаць людзей. ← Віталі Вольскі.
3. Ударацца, стукацца аб што-н. або ў што-н. [Мікалай] з усіх бакоў натыкаўся на дрэвы, біўся аб іх галавою, адпаўзаў. ← Іван Шамякін. // Парывіста, моцна ўдарацца аб што-н. (пра хвалі, дождж, вецер і пад.). А хвалі Анегі шумелі і біліся ў гневе аб скалы. ← Міхась Машара. Позні дождж Бесперапынна ў шыбы б'ецца. ← Максім Танк. Вецер скуголіў, свістаў, біўся ў сцяну, у вокны. ← Іван Шамякін. б'ецца завея аб шыбы марозныя. ← Янка Купала. // Рэзка, моцна дзейнічаць на пачуцці; імкнуцца пранікнуць куды-н. (пра святло, гукі і пад.). Гукі біліся аб густую сцяну бору і, не прабіваючы яе, адляталі назад працяглым рэхам. ← Іван Шамякін. / Пра пачуцці. У сэрца б'юцца ўспаміны хваляю — Ды не ўзбегчы ёй на стромы бераг... ← Рыгор Барадулін.
4. Калаціцца, кідацца. [Марыся] білася ў знямозе, драла на сабе вопратку. ← Сымон Баранавых. Бабка ўсхапілася, убачыўшы, як натужліва б'ецца бусел на твані, часта-часта захрысціла худыя грудзі. ← Ігнат Дуброўскі. // Трапятацца, дрыжаць. Пад казырком ссунутай на патыліцу шапкі Злобіча білася на ветры пасма чорных валасоў. ← Мікола Ткачоў. // пераноснае значэнне Мітусіцца (пра думкі, пачуцці і пад.). «Людзі павінны ведаць, што гаворыць Масква!» — білася ў галаве [Ганны] думка. ← А. Ус. // Імкнучыся вырвацца, трапятацца дзе-н., ударацца аб што-н. [Віктар] нешта трымаў, а гэтае нешта білася і вырывалася. ← Янка Маўр. Трапеча, б'ецца шэры камячок у пастцы кіпцюроў. ← Аляксей Пысін. Зялёны жук уляцеў у акно, нудна гудзеў і біўся ў шыбу. ← Васіль Хомчанка.
5. без дапаўнення Быць у пастаянным рытмічным руху; пульсаваць (пра сэрца, кроў). Гукамер прыклаў [доктар] да вуха, Да грудзей прылёг, паслухаў, Праяснілася чало: Сэрца біцца пачало... ← Кандрат Крапіва.
6. пераноснае значэнне; над чым, з кім-чым і без дапаўнення Прыкладаць намаганні, каб дасягнуць чаго-н.; дамагацца з усіх сіл ажыццяўлення чаго-н. Колькі ні біўся, колькі ні намагаўся новы шэф, яму ніяк не ўдавалася наладзіць як след паравозную службу. ← Міхась Лынькоў. // размоўнае слова Жыць у цяжкіх умовах, празмерна працуючы. Але як ні б'ецца.. [Сымон] на бацькавай палосцы — усё без хлеба, усё ў нястачы жыць даводзіцца. ← Алесь Якімовіч.
7. Выцякаць імклівым струменем. Мішурын трымаўся за правую руку вышэй локця, стараючыся заціснуць кроў, што білася з раны. ← Кузьма Чорны. // Выбівацца (пра бурныя праявы энергіі, пачуццяў і пад.). У іх [вершах] б'ецца гарачае пачуццё да роднай зямлі, да яе нязломнай сілы, да пакут і радасцей. ← Сяргей Грахоўскі.
8. Прабівацца праз што-н. Праз лісце білася наверх парыжэлая трава. ← Кузьма Чорны.
9. Раздзяляцца, дзяліцца. Рубанаўка б'ецца на пасёлкі. ← Платон Галавач.
10. Разбівацца (пра шкло, пасуду).
11. залежны стан да біць (у 2, 10 знач.).
•••
Біцца аб заклад — тое, што і ісці ў заклад (гл. ісці).
Біцца галавой аб сцяну — рабіць марныя намаганні дамагчыся чаго-н.
Біцца за пусты мех — настойліва даводзіць відавочнае, вядомае, за што няма патрэбы спрачацца.
Біцца як рыба аб лёд — гараваць, бедаваць, дарэмна дабіваючыся лепшага; жыць у бядзе.