Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?
ведаць, -аю, -аеш, -ае; незакончанае трыванне, каго-што.
1. Знаць што-н., мець уяўленне пра што-н. Ведаць жыццё вёскі. ▪ Дабрацца летам да Глухога вострава мог толькі той, хто дасканала ведаў звілістыя сцежкі між дрыгвы і куп'я. ← Якуб Колас. Месца пад падлогай, кожную дошку самой падлогі Міколка ведаў, як свае пяць пальцаў. ← Міхась Лынькоў. І ўсё ж горад здаваўся.. [Галіне] нечым непадобным на той, якім яна ведала яго дагэтуль. ← Іван Мележ. // пра каго-што, аб кім-чым і без дапаўнення Мець звесткі пра каго-, што-н. [Карага:] — А дзе.. [бацька] цяпер — не ведаю; і ты, брат, відаць, не ведаеш аб сваёй радні. ← Якуб Колас.
2. Мець веды, навыкі, умець рабіць што-н. Ведаць урок. Ведаць матэматыку. ▪ Вядома, што Багушэвіч добра ведаў польскую мову, чытаў многіх польскіх пісьменнікаў, нават сам пісаў вершы па-польску. ← Міхась Ларчанка.
3. Быць знаёмым з кім-н. Раптам.. падышла маладая дзяўчына. Зося яе не ведала. ← Кузьма Чорны. Сцяпана ўсе ведалі як.. памяркоўнага чалавека. ← Павел Кавалёў. // Адрозніваць ад другіх. Мікола добра ведае гэтыя шэрыя пранізваючыя вочы [сакратара]. ← Змітрок Бядуля.
4. Усведамляць, уяўляць; разумець. [Масладуда:] — Ну, не гаруй, не такі ён хлопец, каб загінуць ні за што ні пра што. Ён сваю дарогу ведае. ← Міхась Лынькоў. Мы ведалі: вайне-грабежніцы не пакасіць нас, не пажаць. ← Пімен Панчанка.
5. Перажываць, адчуваць; мець справу, знацца, знаць. І горшай у свеце навалы Не ведаў ніколі народ. ← Якуб Колас. Сэрца.. [жанчыны] поўнілася пяшчотаю да гэтага няшчаснага хлопчыка, які не ведае нават, што такое звычайная чалавечая ласка. ← Іван Шамякін. Маёнтак быў зусім пад бокам, а ў панскіх пакоях — такі прастор, якога дагэтуль не ведалі ні кадрыль, ні лявоніха. ← Янка Брыль. Кучаравая галава [Гушкі] амаль што ўсе дні на дварэ не ведала шапкі. ← Кузьма Чорны.
6. кім-чым. Кіраваць, распараджацца кім-, чым-н. Ведаць трэстам. Ведаць перапіскай.
7. і з дадан. дапаўненне Памятаць, не забываць. [Васіль:] — Ведай вось, як з пустымі рукамі хадзіць. ← Янка Брыль. Няхай жа ведаюць бандыты, Што гэта кроў падзе на іх. ← Якуб Колас.
8. у знач. пабочнае слова Ужываецца ў тых выпадках, калі неабходна звярнуць увагу субяседніка на тэму гутаркі. [Клава:] Ведаеце, я забылася тую песню пра косы. ← Кандрат Крапіва.
•••
Бог (святы) ведае (хто, што, куды, колькі, які) гл. бог.
Бог (чорт, пярун, ліха, халера) яго (цябе, яе, вас, іх) ведае гл. бог.
Будзеш (будзеце і г. д.) ведаць — форма пагрозы каму-н.
Ведай (знай) нашых; няхай ведаюць (знаюць) нашых — вось мы якія, вось з кім маеце справу. — Хапіліся! — задаволена кажа Жаўтых, седзячы на дне, і радасна смяецца, густа наморшчыўшы свой зашчацінены за ноч сіняваты твар. — Усё ж абдурылі — ведай нашых! ← Васіль Быкаў.
Ведаць дарогу — папярэдне быць знаёмым з чым-н.
Ведаць (паказаць), дзе ракі зімуюць — ужываецца як пагроза.
Ведаць меру — трымаць сябе ў пэўных рамках, устрымлівацца ад лішняга.
Ведаць не ведаю, знаць не знаю — аб поўным няведанні чаго-н., нежаданні знацца, мець справу з кім-, чым-н.
Ведаць, пачым фунт ліха — пазнаць, як цяжка жыць у горы, нястачы. Сама Аўдоля хапіла гора нямала. Ведае, пачым фунт ліха. ← Кандрат Крапіва.
Ведаць сваё месца — весці сябе адпаведна свайму становішчу, не ўмешвацца не ў свае справы; быць сціплым.
Ведаць толк у чым-н. — разбірацца ў чым-н. з веданнем справы.
Ведаць у твар — ведаць каго-н. з выгляду, але не быць знаёмым.
Ведаць усе хады і выхады — добра ведаць што-н., мець дакладныя звесткі аб чым-н., быць сваім чалавекам дзе-н.
Ведаць цану каму-, чаму-н. — ведаць хто (або што) чаго варты.
Ведаць як аблупленага — вельмі добра ведаць каго-н.
Ведаць як свае пяць пальцаў — вельмі добра, грунтоўна ведаць што-н.
Ліха ведае (хто, што, які, куды і пад) гл. ліха.
Не ведаць (не знаць), куды (дзе) вочы дзець (падзець) — пра пачуццё вялікага сораму.
Не ведаць, куды (дзе) дзецца (падзецца) — а) разгубіцца, збянтэжыцца ад сораму, непакою; б) разгубіцца ад нечаканай пагрозы.
Не ведаць (не знаць), куды (дзе) рукі дзець (падзець) — пра збянтэжанасць, пачуццё сарамлівасці.
Не ведаць (не знаць), куды (дзе) сябе дзець (надзець) — не ведаць, чым заняцца.
Хто яго (цябе, яе, вас, іх) ведае гл. хто.
Чорт ведае (хто, што, які куды і пад) гл. чорт.
Чорт ведае што! гл. чорт.