Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?

 узняцца, -німуся, -німешся, -німецца і уздымуся, уздымешся, уздымецца; прошлы час узняўся, -нялася, -лося; загадны лад узніміся і уздыміся; закончанае трыванне
  1. Узысці, заняць больш высокае месца. Стаіць наш дзядзька ў задуменні, Не смее ўзняцца на ступені. ← Якуб Колас. Вось толькі міну вунь той рэдзенькі бярозавы пералесак і затым узнімуся па горку. ← Алена Васілевіч. Леанід Аляксеевіч і дзядзька Алесь узняліся на сцэну, дзе стаяў доўгі стол, пакрыты чырвоным сукном. ← Алесь Якімовіч. / Пра дарогу, сцежку і пад. Дарога ўзнялася на насып. // пераноснае значэнне Падняцца па службовай лесвіцы. Ад простага палкавога агітатара [Грынвальд Муха] ўзняўся да камісара палка. ← Міхась Машара. З нашай радні найвышэй усіх узнялася цётка Куліна. ← Іван Навуменка.
  2. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Прыняць больш высокае становішча, прыпадняцца ўверх. [Верыны] прыгожыя аксамітныя броўкі ўзняліся ў ціхім здзіўленні. ← Міхась Зарэцкі. Вядро ўзбунтавала люстраную роўнядзь, напоўнілася і ўзнялося над кладкай у маленькай, моцнай дзявочай руцэ. ← Янка Брыль. Нарэшце патушылі святло, і заслона паволі ўзнялася ўгору. ← Лідзія Арабей. / Пра сцяг, парус і пад. Раптам над людзьмі ўзняўся чырвоны сцяг. ← Кузьма Чорны. // Перайсці ў вертыкальнае становішча. Частка рук адразу ўзнялася, за імі яшчэ адна за другой паднімаліся. ← Платон Галавач. // Натапырыцца, стаць тарчма (пра вушы, поўсць і пад.). Вунь і поўсць на .. карку [сабакі] ўзнялася дыбам, — відаць, ад злосці. ← Міхась Даніленка.
  3. Узвысіцца над чым-н. І непрыступнаю сцяной Карпацкія ўзняліся скалы. ← Максім Танк. Наперадзе ўзняўся выразна і строга Агромністы мост у жалезнай красе. ← Пімен Панчанка. // пераноснае значэнне Пераўзысці каго-н. у якіх-н. адносінах, стаць вышэй чаго-н. У некаторых людзей ёсць пэўная мяжа, далей якой, нягледзячы на вопыт і перажытае, яны ўжо ніяк не могуць узняцца. ← Аляксей Карпюк. Пры ацэнцы «Узвышша» сучаснаму даследчыку трэба ўзняцца перш за ўсё над тымі групавымі спрэчкамі, у якіх было шмат наноснага, суб'ектывісцкага, выказанага ў запале. ← Алег Лойка.
  4. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). з'явіцца над гарызонтам, узысці (пра месяц, воблака і пад.). Узняўся месяц і выслаў залацістую дарожку ад небасхілу да самага берага. ← Ігнат Дуброўскі. Вячэрняя зара ўжо ахапіла захад і ўзняліся воблакі, што віселі над гарызонтам. ← Аркадзь Чарнышэвіч. // Распаўсюдзіцца над чым-н., вышэй чаго-н. (пра дым, туман і пад.). Туман узняўся ад ракі. ← Анатоль Астрэйка. Пад дах узняліся клубы барвовага дыму. ← Уладзімір Карпаў. Зноў паплыла нізкая барвова-дымчатая хмара, апала долу. Ад зямлі ўзнялася пара. ← Іван Пташнікаў.
  5. Устаць, змяніць ляжалае або сядзячае становішча па стаячае. [Шура] сігануў туды [у маліннік], але зачапіўся за корань і паляцеў потырч у гразь. Хуценька ўзняўся, ступіў зноў і праваліўся па пояс. ← Алесь Ставер. [Андрэй:] — Паспрабаваў узняцца, але так кальнула ў назе, што ледзь не страціў прытомнасць. ← Міхась Лынькоў. Лакіна неспакойна ўзнялася, потым зноў села. ← Алесь Асіпенка. // Прачнуўшыся, устаць з пасцелі. Каб толькі не праспаць ды ўзняцца разам з сонейкам... ← Алесь Савіцкі. Мы ўзняліся рана, На сяло пайшлі. ← Змітрок Бядуля. // пераноснае значэнне размоўнае слова Паправіцца пасля хваробы. Зянон неўзабаве пачаў папраўляцца. А далей-болей ён і зусім ачуняў, узняўся на ногі. ← Мікола Ткачоў.
  6. Скрануцца з месца з якой-н. мэтай. Усе [пасажыры] ўзняліся са сваіх месцаў, хапіліся за клумкі .. і кінуліся к выйсцю на перон. ← Цішка Гартны. Акінуўшы нас — двух журналістаў — жвавым позіркам, .. [Іван Сяргеевіч] лёгка ўзняўся з пня і, крыху накульгваючы, накіраваўся ў лесагадавальнік. ← Уладзімір Мяжэвіч. З правага фланга чырвонаармейцы ўзняліся ў атаку. ← Сцяпан Кухараў. // Узляцець. Качкі чародкамі ўзняліся ў паветра. ← Мікола Ракітны. Узняўся ў неба гідрасамалёт, А вадалаз на дно спусціўся смела. ← Уладзімір Корбан. З-пад хвалі вынырнуў шчупак І носам ткнуў у мячык так, Што мяч у неба ўзняўся свечкай. ← Андрэй Александровіч. // Падняцца ўверх, узвіцца (пра пыл, снег і пад.). Белае воблака снежнага пылу ўзнялося між дрэў. ← Уладзімір Паўлаў. Пачуўся пляск, узняўся цэлы сноп пырскаў. ← Якуб Колас. За спінай, ля тэатра, над якім узняўся слуп полымя, чуліся крыкі, страляніна, аўтамабільныя гудкі. ← Барыс Мікуліч. // пераноснае значэнне; на што. Пачаць актыўныя дзеянні, барацьбу за што-н., супроць чаго-н. Ужо ў пачатку паэтычнай дзейнасці Купала стварыў велічны вобраз беларускага народа, які ўзняўся на барацьбу за сваё нацыянальнае і сацыяльнае вызваленне. ← М. Ярош. Савецкі Саюз, магутная, вялікая Краіна Саветаў, узняўся на айчынную вайну. ← Іван Новікаў. У паэме [«Вайна за мір» А. Дудара] пададзена панарама вялікага будаўніцтва, на якое ўзняўся ўвесь савецкі народ. ← Алесь Звонак.
  7. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Узнікнуць, пачаць праяўляцца ў дзеянні. Узнялася паніка: Узнялася страляніна. ▪ Па шашы, у кірунку на Антонаў луг, за возерам узняўся вялікі рух. ← Пятрусь Броўка. Троху-патроху ўзнялася жвавая гамонка, якая нарэшце перайшла ў тлумпы гармідар. ← Міхась Зарэцкі. Узняўся страшэнны вецер, загрукатаў гром. ← Уладзімір Ляўданскі. Апаўночы ўзняўся ў маёнтку пажар. ← Уладзімір Дубоўка. / Пра пачуцці, думкі. З самай глыбіні ягонай [Турковай] душы ўзняўся пратэст. ← Васіль Быкаў.
  8. Павялічыцца ў росце; дасягнуць якога-н. узроўню. Дзікаю травою ўсё тут зарасла, кусты ўзняліся ростам вышэй чалавека. ← Васіль Сташэўскі. За ноч сыраежкі, лісіцы Узняліся, нібы на дражджах. ← Міхась Калачынскі. Каламутная вада ўзнялася ў берагах, забурліла вольна, заліла прырэчныя нізіны. ← Тарас Хадкевіч. // з'явіцца, быць пабудаваным. Свядомасцю імкнешся ўбачыць карту радзімы — новыя гарады, якія ўзняліся на пустэчы, індустрыяльныя гіганты. ← Янка Купала. З цяжкіх гранітных пліт узняўся маўзалей. ← Максім Танк. // Уздуцца, успучыцца. Зашыпела .. [твань], узнялася частымі бурбалкамі. ← Іван Сяркоў. // пераноснае значэнне Вырасці, стаць дарослым. А ўзняўся [Іванка], падрос — стаў парабкаваць у панскіх дварах. ← Ігнат Дуброўскі.
  9. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Стаць больш высокім; павялічыцца, павысіцца. Узняліся цэны. ▪ К вечару ў Галіны ўзнялася тэмпература. ← Яўген Рамановіч. // пераноснае значэнне Дасягнуць вышэйшага ўзроўню развіцця; стаць больш дасканалым. Узнялася паспяховасць. Узнялася дысцыпліна. ▪ Майстэрства формы [рамана] не ўзнялося пакуль да той ідэальнасці, якую некалі сфармуляваў Чарнышэўскі. ← Уладзімір Юрэвіч. // Загучаць выразней, мацней, павысіцца (пра голас). Голас яго [сакратара] пацвярдзеў, узняўся, набыў інтанацыі, якія найбольш выразна Заносяць думкі да слухача. ← Тарас Хадкевіч. // пераноснае значэнне Стаць больш бадзёрым, палепшыцца (пра настрой, дух і пад.). Настрой у Лявона ўзняўся, і расхацелася ісці дамоў. ← Аркадзь Чарнышэвіч.
  10. (1 і 2 асоба дзеяслова не ўжыв.). Наладзіцца, палепшыцца (пра што-н. заняпалае, запушчанае, разбуранае). Узнялася гаспадарка. ▪ З руін і папялішчаў ўзняліся гарады і сёлы роднай Беларусі. ← М. Пятніцкі.
  11. пераноснае значэнне Раззлавацца, страціць раўнавагу. — Ірады вы, як вас толькі зямля носіць, — узнялася цётка Ганна. ← Уладзімір Дубоўка.
  •••
  Узняцца на ногі — тое, што і падняцца на ногі (гл. падняцца).