Drukarnik™ вылучае b-варыянты і пазабазавае.
Ці дапушчальна правяраць ТСБМ-1984 па правілах-2010?

 рука, -і, ДМ -руцэ; мн. рукі, рук, жаночы род
  1. Верхняя канечнасць чалавека ад плечавога сустава да канца пальцаў. [Гаспадыня] прысеўшы на кукішкі, накладала сабе на руку пасечаныя Валодзем дровы. ← Лідзія Арабей. // Гэтая ж канечнасць ад запясця да канца пальцаў; кісць. На чорным фоне адзежы белая рука з адтапыраным пальцам была вельмі выразна белая, як мармуровая. ← Кузьма Чорны. — Дзякую, — сказаў Бярозін і шчыра паціснуў руку Шусту. ← Георгій Шчарбатаў. // Пярэдняя канечнасць у малпы. / у пераноснае значэнне ужыв. Аднойчы ранкам непадалёку ад нас падняў у неба сваю магутную руку вежавы кран. ← Вісарыён Гарбук. З гора замахае доўгімі рукамі, Быццам папярхнуўшыся мукой, вятрак. ← Максім Танк.
  2. Верхняя канечнасць чалавека як прылада працы. — Вы ў такім стане, што я не магу вам дазволіць рабіць аперацыю. Для гэтага патрэбна спакойная рука... ← Уладзімір Шахавец. — Кожнаму чалавеку даецца права абрабляць зямлю сваімі рукамі, — заўважыў Іваніцкі. ← Рыгор Мурашка. // След, вынік чыёй-н. дзейнасці. Ва ўсім адчувалася вока і руплівая рука добрага гаспадара. ← часопіс «Беларусь». Ва ўсім відаць клапатлівую дзявоцкую руку. ← Рыгор Мурашка.
  3. толькі мн. (рукі, рук). Людзі, якія выконваюць работу; рабочая сіла, работнікі. А лішнія калгасныя рукі паехалі на зарабаткі. ← Сымон Баранавых. Але вядома, браце мілы: Тут рукі трэба, сілы, сілы, А іх няма, заўважце самі. ← Якуб Колас.
  4. толькі адзіночны лік Манера пісьма, почырк; стыль. І ў тым і ў другім творы відаць рука аднаго аўтара. ← Рыгор Шкраба.
  5. пераноснае значэнне Пра чалавека, краіну і пад., як уладу над кім-н., як уладальніка чаго-н. [Тапурыя:] — Пакутаваў бы ты пад гаспадарскай рукой да старасці год. ← Эдуард Самуйлёнак. Хата стаяла тая ж самая і на тым жа месцы, але людзі, якія цяпер жылі ў ёй — маці Ціхамірава прадала хату, як сабралася ехаць гады праз два пасля вайны ў Сібір, — не ведалі Ціхаміра, бо гэта былі ўжо нават не дубраўцы, а прыезджыя, і хату яны куплялі таксама з другіх рук. ← Іван Чыгрынаў.
  6. Ва ўскосных склонах з прыназоўнікамі, а таксама з азначэннямі «правая», «левая», ужываецца ў значэнні: старана, бок. Па правай руцэ цягнуўся ельнік уперамешку з маладымі хвоямі. ← Якуб Колас. З правай рукі, на поўдні, грымела таксама. ← Янка Брыль.
  7. пераноснае значэнне Ужываецца для абазначэння ўласцівасці і якасці характару чалавека. Жалезная рука. Цвёрдая рука. ▪ Пакуль калгас быў малы, у ім усё ішло ўсталяваным ладам, да таго ж у старшыні ў раёне была шчодрая рука. ← Ігнат Дуброўскі.
  8. толькі адзіночны лік размоўнае слова Пра чалавека, які можа пасадзейнічаць, аказаць пратэкцыю, падтрымку каму-н. [Таркайла:] — з'явіліся нейкія людзі.. Заб'юць. Было ўжо так. Ніхто не скардзіцца. У іх, кажуць, у судзе рука. І вам не раю, калі часам атрымаеце... ← Уладзімір Караткевіч. — Што яму, пану, зробіш? Ён дзе ні пайшоў — усюды ў яго свая рука... ← Алесь Якімовіч.
  9. толькі адзіночны лік Ужываецца ў некаторых спалучэннях у значэнні: згода на шлюб з кім-н. Калі будавалася [Міхаліна], не было адбою ад леснікоў і шафёраў: кожны халасты прапаноўваў сваю руку, угаворваў выйсці замуж. ← Мікола Ракітны. Прыйшоў не насмяяцца, а прасіць яе [Раісы] рукі. ← Мікола Гроднеў.
  10. У вінавальным склоне адзіночны лік л. з прыназоўнік «пад» і азначэннем. Азначае стан, настрой і пад. Пад гарачую руку. Пад п'яную руку.
  •••
  Рабочыя рукі — рабочыя, рабочая сіла.
  Абедзвюма рукамі трымацца гл. трымацца.
  Абедзвюма рукамі ўхапіцца гл. ухапіцца.
  Абы з рук — абы-як, недабраякасна (рабіць што-н.).
  Адбівацца рукамі і нагамі гл. адбівацца.
  Адбіцца ад рук гл. адбіцца.
  Адваліліся рукі — прапала ахвота (што-н. рабіць).
  Адмахвацца рукамі і нагамі гл. адмахвацца.
  Ад рукі — рукой (пісаць, чарціць і пад.).
  Ад рук і ног адстаць гл. адстаць.
  Апусціць рукі гл. апусціць.
  Астацца без рук гл. астацца.
  Без рук — не дакранаючыся; не б'ючы.
  Без рук, без ног — а) ляжаць нерухома, не валодаючы ні рукамі, ні нагамі; б) быць вельмі стомленым пасля доўгай хады, цяжкай працы і пад.
  Браць (узяць) голымі рукамі гл. браць.
  Браць ногі ў рукі гл. браць.
  Браць (узяць) сябе ў рукі гл. браць.
  Браць (узяць) у рукі каго-што гл. браць.
  Валіцца з рук гл. валіцца.
  Выпусціць з рук гл. выпусціць.
  Выпусціць лейцы з рук гл. выпусціць.
  Вялікай рукі — які валодае вышэйшай ступенню якой-н. якасці.
  Гаварыць у руку гл. гаварыць.
  Глядзець з рук каго або чыіх гл. глядзець.
  Грэць рукі гл. грэць.
  Гуляць па руках гл. гуляць.
  Даць волю рукам гл. даць.
  Даць (сунуць) у руку гл. даць.
  Дзіравыя рукі — пра няўмелага, нязграбнага чалавека, у якога ўсё валіцца з рук.
  Доўгія рукі ў каго — аб тым, хто мае схільнасць да кражы.
  Забраць у свае рукі гл. забраць.
  Заламаць рукі гл. заламаць¹.
  Залатыя рукі — а) пра чые-н. умелыя рукі. Інструментаў у .. [кузні] было мала, але рукі ў каваля былі залатыя, і неабходны інструмент ён рабіў сам. ← Міхась Машара; б) пра ўмелага, дзелавітага чалавека. [Сіман:] Добра, — Цябе я знаю: залатыя рукі. ← Міхась Клімковіч.
  Запусціць руку гл. запусціць¹.
  Збыць з рук гл. збыць.
  Звязаць па руках і нагах каго; звязаць рукі каму гл. звязаць.
  З голымі рукамі — без усялякай зброі; нічога не маючы ў руках.
  З другіх (трэціх) рук — праз пасрэднікаў (атрымаць, даведацца і пад.).
  Злажыць рукі гл. злажыць.
  З лёгкай рукі чыёй — пра чыё-н. удалае пачынанне, прыклад.
  З-пад рук — у час патрэбы (браць, хапаць у каго-н.).
  З першых рук — непасрэдна ад каго-н., без пасрэднікаў (атрымаць, уведаць і г. д.).
  З пустымі рукамі — нічога не маючы пры сабе; нічога не атрымаўшы, не дастаўшы (з'явіцца, прыйсці, апынуцца, вярнуцца і інш.).
  З рук — не ў магазіне (купіць, прадаць і інш.).
  З рукамі адарваць гл. адарваць.
  З рукамі і нагамі — ахвотна, з прыемнасцю.
  З рук вон гл. вон.
  З рук не выпускаць чаго гл. выпускаць.
  З рук у рукі — непасрэдна каму-н., ад аднаго другому (аддаць, здаць).
  (І) карты ў рукі каму гл. карта.
  Ірваць з рук гл. ірваць¹.
  Ісці міма рук гл. ісці.
  Ісці рукою гл. ісці.
  Караючая рука каго-чаго (высокі стыль) — той (тое), хто (што) карае. Нехта сачыў за кожным крокам фашыстаў і ўмела накіроўваў караючую руку народных мсціўцаў. ← Уладзімір Мяжэвіч.
  Круціць рукі каму гл. круціць.
  Ламаць рукі гл. ламаць.
  Лезці пад рукі гл. лезці.
  Лёгкая рука ў каго; лёгкі на руку — пра таго, хто прыносіць шчасце, удачу.
  Лізаць рукі каму гл. лізаць.
  Майстар на ўсе рукі гл. майстар.
  Махнуць рукой на каго-, што-н. гл. махнуць.
  Мець руку гл. мець.
  Набіць (наламаць) руку гл. набіць.
  На борздую (скорую) руку — паспешліва, хутка.
  Нагрэць (пагрэць) рукі гл. нагрэць.
  Налажыць (накласці) на сябе рукі гл. налажыць.
  Налажыць (накласці) руку па што гл. налажыць.
  На руках чыіх, у каго — а) пад апекай у каго-н., на ўтрыманні ў каго-н. (быць, знаходзіцца і г. д.). [Мігуцкі:] Даўно я вас не бачыў. [Гудовіч:] Я вас таксама. З таго часу, як вы кінулі мяне з раненай жонкай на руках. ← Кандрат Крапіва; б) пад наглядам, пад адказнасцю. Уся ферма была на руках загадчыка; в) у чыім-н. карыстанні (быць, знаходзіцца і г. д.). Кніга паўгода была на руках.
  На рукі — каму-н. у асабістае распараджэнне (даць, выдаць, раздаць і г. д.).
  На руку — выгадна, зручна, супадае з чыімі-н. інтарэсамі.
  Насіць на руках гл. насіць.
  На ўсю (поўную) руку — на ўсю сілу, моц.
  Не з рукі каму — а) нязручна, нявыгадна. Але ці гожа, ці прыстойна? Не — для дзяўчыны не з рукі. На крок адважыцца такі. ← Якуб Колас; б) не варта, не згадзіцца (рабіць што-н.). — Паляваць з беркутам на машыне — не з рукі казаху. ← Пампей Беразняк.
  Не ведаць (не знаць), куды (дзе) рукі дзець (падзець) гл. ведаць.
  Не ідзе ў руку гл. ісці.
  Не мінуць (маіх, тваіх, яго і г. д.) рук гл. мінуць.
  Не складаючы рук — шчыра, старанна, не перастаючы (рабіць што-н.).
  Ні рук, ні ног — не магчы нічога рабіць.
  Ні рук, ні ног не чуць гл. чуць.
  Няма за што рук (рукі) зацяць (зачапіць) гл. зацяць.
  Нячысты на руку гл. нячысты.
  Падаць з рук — тое, што і валіцца з рук гл. валіцца.
  Падаць (працягнуць) руку дапамогі гл. падаць.
  Падняць (узняць) руку на каго-што — гл. падняць.
  Падпісацца абедзвюма рукамі пад чым гл. падпісацца.
  Пад рукамі (пад рукой) — блізка, так што можна дастаць, выкарыстаць (быць, знаходзіцца, мець і пад.).
  Пад руку — не да месца, замінаючы (гаварыць), калі хто-н. што-н. робіць.
  Пад руку (ісці і пад.) — абапіраючыся рукою на чыю-н. сагнутую ў локці руку або прытрымліваючы каго-н. рукою за локаць ці вышэй локця.
  Пайсці па руках гл. пайсці.
  Паклаўшы руку на сэрца гл. паклаўшы.
  Папасціся (трапіць) у рукі каго, чые, каму гл. папасціся.
  Першай рукі — які валодае вышэйшай ступенню якога-н. майстэрства, якой-н. якасці.
  Правая рука чыя — першы памочнік.
  Прайсці праз рукі каго, чые гл. прайсці.
  Прыбраць да рук гл. прыбраць.
  Прылажыць (прыкласці) рукі да каго-чаго гл. прылажыць.
  Прылажыць руку да чаго або пад чым гл. прылажыць.
  Пэцкаць рукі гл. пэцкаць.
  Работа (усё) гарыць у руках гл. работа.
  Развесці рукі (рукамі) гл. развесці.
  Развязаць рукі каму гл. развязаць.
  Рука не задрыжыць у каго, чыя — хопіць смеласці, рашучасці, адвагі (зрабіць што-н.).
  Рука (не) падымецца; рукі (не) падымуцца — не хапае рашучасці (зрабіць што-н.).
  Рука руку мые — аб адносінах людзей, калі яны пакрываюць дрэнныя ўчынкі адзін другога.
  Рука ў руку — а) узяўшыся за рукі; б) сумесна, дружна.
  Рукі адваліліся ў каго — надта стаміўся ад работы рукамі.
  Рукі апусціліся — прапала жаданне або здольнасць рабіць што-н.
  Рукі атрэсці гл. атрэсці.
  Рукі кароткія — няма дастатковай магчымасці, права (зрабіць што-н.).
  Рукі не адваляцца — нічога не здарыцца з кім-н. ад таго, што ён выканае якую-н. работу.
  Рукі не дайшлі (не даходзяць) — не было часу, не выпадала, не хацелася.
  Рукі па нівах — па стойцы «смірна», з выцягнутымі ўдоўж тулава рукамі (стаяць, трымацца і г. д.).
  Рукі свярбяць у каго — а) на каго хочацца пабіцца. пабіць каго-н.; б) хочацца заняцца чым-н.
  Рукі ўгору! — загад каму-н. падняць рукі, каб пазбавіць магчымасці супраціўляцца.
  Рукой дастаць гл. дастаць.
  Рукой падаць гл. падаць.
  Скласці рукі гл. скласці.
  Склаўшы рукі гл. скласці.
  Сон у руку гл. сон.
  Схапіць за руку гл. схапіць.
  Сысці з рук гл. сысці.
  Сядзець злажыўшы рукі гл. сядзець.
  Сярэдняй рукі — сярэдні, нічым не вызначаецца па сваіх здольнасцях, становішчы і пад.
  Трапіць пад руку гл. трапіць.
  Трымацца рукамі і зубамі гл. трымацца.
  Трымаць лейцы ў руках гл. трымаць.
  Трымаць сябе ў руках гл. трымаць.
  У адны рукі — аднаму чалавеку (прадаваць, адпускаць і пад.).
  Узяць лейцы ў рукі гл. узяць.
  Умыць рукі гл. умыць.
  У руках каго, чыіх, у каго — а) у залежным становішчы (быць, знаходзіцца і г. д.); б) у нарыстанні, у распараджэнні каго-н. (быць, знаходзіцца і г. д.).
  У рукі плыве гл. плысці.
  У рукі просіцца гл. прасіцца.
  Усе козыры ў руках у каго гл. козыр.
  Ухапіцца абедзвюма рукамі за што гл. ухапіцца.
  Хай адсохнуць (у мяне) рукі і ногі гл. адсохнуць.
  Хоць рукамі бяры гл. браць.
  Цягнуць руку чыю, каго гл. цягнуць.
  Цяжкая рука; цяжкі на руку — а) пра таго, хто моцна і балюча б'е; б) пра таго, хто прыносіць няўдачу ў справе.
  Чужымі рукамі — не самастойна, выкарыстоўваючы працу, энергію, сілы і пад. іншых.
  Чужымі рукамі жар заграбаць гл. заграбаць.
  Як без рук без каго-чаго — бездапаможны без каго, чаго-н.; не быць у стане што-н. зрабіць без каго-, чаго-н.
  Як рукой зняло гл. зняць.